Zmiany w zamówieniach publicznych w 2026 r.: co dotyczy wykonawców

Zweryfikowano 10 września 2026 r.

Cztery zmiany liczą się w polskich zamówieniach publicznych w 2026 r.: od 1 stycznia obowiązują nowe progi unijne na lata 2026–2027 z nowym kursem przeliczenia na złote, krajowy próg stosowania ustawy wzrósł ze 130 000 zł do 170 000 zł netto, od 3 kwietnia doszły dwie nowe podstawy odrzucenia oferty w zamówieniach informatycznych, a od 12 lipca działa system certyfikacji wykonawców. Ta strona zbiera to, co faktycznie obowiązuje, z datami i podstawami prawnymi.

1 stycznia 2026 r.: nowe progi unijne

Progi unijne są rewidowane co dwa lata. W okresie 2026–2027 spadły o mniej więcej 2 do 2,5 procent wobec lat 2024–2025. Równowartości w złotych ustala obwieszczenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z 8 grudnia 2025 r. (M.P. poz. 1247), przyjmujące średni kurs złotego w stosunku do euro na poziomie 4,31 zł.

Skutek dla wykonawcy: część zamówień, które w 2025 r. były jeszcze postępowaniami krajowymi, w 2026 r. jest postępowaniami unijnymi, z dłuższymi ustawowymi terminami składania ofert, publikacją w Dzienniku Urzędowym UE i na TED oraz z JEDZ i kwalifikowanym podpisem elektronicznym po stronie oferty. Pełne zestawienie jest w tabeli progów 2026.

Nowy kurs i jak go czytać

Równowartość progu w złotych nie jest przeliczana po kursie z dnia wszczęcia postępowania. Wynika z obwieszczenia obowiązującego przez cały dwuletni okres, więc kurs 4,31 zł za euro będzie w użyciu do 31 grudnia 2027 r. niezależnie od notowań rynkowych.

Dwie konsekwencje praktyczne. Po pierwsze, planując wartość oferty ramowej na kilka lat, porównuj ją z kwotą w złotych z tabeli, a nie z własnym przeliczeniem. Po drugie, jeżeli Twoje zamówienie znajduje się blisko progu, sprawdź w ogłoszeniu, jaki reżim wybrał zamawiający — to on szacuje wartość i to jego decyzja wyznacza procedurę.

Co obowiązuje niezależnie od zmiany progów

Kilka mechanizmów ustawy Prawo zamówień publicznych ma dla wykonawcy większe znaczenie niż sama wysokość progu, a wraca w każdym postępowaniu.

Waloryzacja wynagrodzenia i płatności

W umowach zawieranych na dłuższy okres obowiązkowa jest klauzula waloryzacji wynagrodzenia, a przy dłuższych umowach także zaliczka lub płatności częściowe. To, jak zamawiający zapisał wskaźnik, próg uruchomienia waloryzacji i jej limit, jest w projektowanych postanowieniach umowy — przy rosnących kosztach pracy i materiałów ta klauzula decyduje o rentowności kontraktu bardziej niż kilka groszy różnicy w cenie ofertowej.

Wymóg zatrudnienia na umowę o pracę

Jeżeli czynności składające się na usługę lub robotę budowlaną polegają na wykonywaniu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, zamawiający musi wymagać zatrudnienia wykonujących je osób na podstawie umowy o pracę, dokumentowania tego i poddania się kontroli. W branżach pracochłonnych, takich jak sprzątanie, ochrona czy utrzymanie zieleni, to główny składnik kosztu i główny temat wyjaśnień, gdy cena zostanie uznana za rażąco niską.

Jawność, która działa na korzyść wykonawcy

Po otwarciu ofert zamawiający publikuje nazwy wykonawców i ceny; informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty zawiera punktację wszystkich ofert; protokół postępowania jest jawny; po zakończeniu realizacji publikowane jest ogłoszenie o wykonaniu umowy. Do tego dochodzi plan postępowań o udzielenie zamówień, publikowany przez zamawiającego w Biuletynie Zamówień Publicznych po przyjęciu planu finansowego i aktualizowany w ciągu roku. Ta warstwa informacji jest w Polsce szeroka i bezpłatna — a wciąż mało wykorzystywana przez małe i średnie firmy.

Podział zamówienia na części

Zasadą jest podział zamówienia na części, a rezygnację z niego zamawiający musi uzasadnić w protokole postępowania. Dla małej firmy to najważniejszy mechanizm dostępu: zamiast konkurować o całość, składasz ofertę na część odpowiadającą Twoim mocom. Czytaj uważnie, ile części można zdobyć jednocześnie i czy warunki udziału są liczone dla części, czy dla całego zamówienia — bywa, że to drugie zamyka drogę mniejszym wykonawcom mimo formalnego podziału.

Elektronizacja i platformy

Postępowanie prowadzi się w całości elektronicznie, na platformie zakupowej wskazanej w ogłoszeniu: e-Zamówieniach albo na platformie komercyjnej. Ogłoszenia krajowe trafiają do Biuletynu Zamówień Publicznych prowadzonego na portalu e-Zamówienia, unijne — do TED. Praktyczny wniosek na 2026 r. jest niezmienny: konto na platformie i włączona obserwacja postępowania to jedyny sposób, by nie przegapić zmiany SWZ ani przesunięcia terminu.

1 stycznia 2026 r.: próg stosowania ustawy 170 000 zł

Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1173) podniosła od 1 stycznia 2026 r. próg, od którego stosuje się ustawę Prawo zamówień publicznych, ze 130 000 zł do 170 000 zł netto (art. 2 ust. 1 pkt 1 w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 793). Do postępowań wszczętych przed 1 stycznia 2026 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Zakupy poniżej 170 000 zł zamawiający realizuje według własnego regulaminu, zwykle po zapytaniu ofertowym: aby je zdobyć, liczy się obecność w bazach dostawców i bezpośredni kontakt, nie monitoring ogłoszeń. Ta sama nowelizacja podniosła do 170 000 zł próg stosowania ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (art. 4 ustawy, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1688).

Odrębny reżim zamówień bagatelnych już nie istnieje: art. 2 ust. 2 Pzp jest uchylony, ale stało się to przed 2026 r. i nie jest tegoroczną nowością.

3 kwietnia 2026 r.: dwie nowe podstawy odrzucenia oferty w zamówieniach ICT

Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 252) zmieniła art. 226 ust. 1 Pzp. Zamawiający odrzuca ofertę, która obejmuje produkt, usługę lub proces ICT wskazane w rekomendacji stwierdzającej ich negatywny wpływ na podstawowy interes bezpieczeństwa państwa (pkt 17), oraz ofertę obejmującą produkt, usługę lub proces ICT określone w decyzji o uznaniu dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka (pkt 19). Dla dostawcy IT wniosek jest prosty: przed złożeniem oferty sprawdź, czy oferowany sprzęt lub oprogramowanie nie jest objęte taką rekomendacją albo decyzją, bo skutkiem jest odrzucenie oferty, a nie wezwanie do wyjaśnień.

12 lipca 2026 r.: certyfikacja wykonawców zamówień publicznych

Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1235, zm. Dz.U. 2026 poz. 421) weszła w życie 12 lipca 2026 r. Wykonawca może uzyskać od podmiotu certyfikującego certyfikat potwierdzający brak podstaw wykluczenia albo zdolność do należytego wykonania zamówienia i złożyć go zamiast części podmiotowych środków dowodowych (art. 124 ust. 2 Pzp). Certyfikat tworzy domniemanie, które zamawiający może obalić; zawieszenie lub cofnięcie certyfikacji uruchamia wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów. Dla małej firmy startującej regularnie to potencjalnie największa oszczędność czasu od czasu wprowadzenia JEDZ — pod warunkiem że zakres certyfikatu pokrywa warunki postawione w danym postępowaniu.

Czego ta strona nie rozstrzyga

Nie podajemy tu kwot wadium, zabezpieczenia należytego wykonania umowy ani stawek wpisu od odwołania: te wartości zamawiający i Krajowa Izba Odwoławcza podają w dokumentach konkretnego postępowania, a ich podstawy nie zmieniły się w 2026 r. Poza ustawą Pzp na treść dokumentacji wpływają w 2026 r. dwa obszary, które warto śledzić osobno: wymagania dostępności cyfrowej stron i aplikacji podmiotów publicznych oraz klauzule środowiskowe i społeczne w zamówieniach finansowanych ze środków europejskich.

Co to oznacza dla małej i średniej firmy w 2026 r.

• Sprawdź, po której stronie progu leżą Twoje typowe zamówienia; jeżeli blisko, przygotuj się na formalności postępowania unijnego, zwłaszcza na JEDZ i kwalifikowany podpis elektroniczny.
• Największa liczba dostępnych postępowań pozostaje w trybie podstawowym, poniżej progów unijnych; tam też terminy są najkrótsze, więc monitoring musi być codzienny.
• Czytaj klauzulę waloryzacyjną i harmonogram płatności przed ustaleniem ceny, szczególnie w umowach wieloletnich.
• Wliczaj koszt zatrudnienia na umowę o pracę w każdą wycenę usług i robót; przygotuj kalkulację, która wytrzyma wezwanie do wyjaśnień ceny.
• Przejrzyj plany postępowań zamawiających ze swojego terenu i wynotuj daty zakończenia umów konkurencji z ogłoszeń o wyniku postępowania i o wykonaniu umowy.
• Sprawdź, czy certyfikacja wykonawców obejmuje warunki, które musisz wykazywać najczęściej — jeden certyfikat zastępuje wtedy komplet zaświadczeń w każdym postępowaniu.
• Sprawdzaj w SWZ, czy dopuszczono ofertę wariantową — jeśli tak, jest to okazja, by zaproponować rozwiązanie inne niż opisane, ale wymaga własnej wyceny i oddzielnej części oferty.

Scoutee aktualizuje reguły klasyfikacji ogłoszeń przy każdej zmianie progów.

Źródła

• Aktualne progi unijne oraz ich równowartości w złotych na lata 2026–2027, Urząd Zamówień Publicznych
• Urząd Zamówień Publicznych
• Portal e-Zamówienia
• Komisja Europejska, strona „Thresholds"
• Obwieszczenie Prezesa UZP z 8 grudnia 2025 r., M.P. poz. 1247
• Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych, Dz.U. 2025 poz. 1173
• Tekst jednolity ustawy – Prawo zamówień publicznych, Dz.U. 2026 poz. 793
• TED, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej