Oferta wariantowa
Oferta wariantowa proponuje rozwiązanie inne niż opisane przez zamawiającego, spełniające tę samą potrzebę. Kiedy jest dopuszczalna i jak ją poprawnie złożyć.
Zaktualizowano 5 września 2026
Oferta wariantowa to oferta proponująca rozwiązanie inne niż opisane przez zamawiającego w dokumentach zamówienia, ale zaspokajające tę samą potrzebę: inny materiał, inna technologia, inna organizacja pracy. Pozwala firmie pokazać własne kompetencje zamiast ograniczać się do rozwiązania bazowego wymyślonego przez zamawiającego.
Jak to działa
W polskim prawie obowiązuje zasada zakazu: oferty wariantowe są dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy zamawiający wyraźnie na nie zezwoli w ogłoszeniu lub w SWZ. Milczenie dokumentów oznacza zakaz, a wariant złożony mimo braku zgody podlega odrzuceniu jako niezgodny z warunkami zamówienia.
Dopuszczając warianty, zamawiający musi określić minimalne wymagania, jakie mają spełniać, oraz sposób ich przedstawienia. Wskazuje też, czy wariant może zostać złożony zamiast oferty podstawowej, czy tylko razem z nią. Warianty ocenia się według tych samych kryteriów oceny ofert co oferty podstawowe; zamawiający nie może ich odrzucić tylko dlatego, że prowadziłyby do zamówienia innego rodzaju.
Oferty wariantowej nie należy mylić z rozwiązaniem równoważnym, czyli wykazaniem, że oferowany produkt spełnia opisane parametry mimo odwołania się do konkretnej normy lub marki, ani z prawem opcji, które to zamawiający definiuje i którego wycenę zamawia od wszystkich wykonawców.
Co to zmienia dla firmy
Wariant to sposób na wyróżnienie się dla MŚP, które ma własną technologię albo produkt o lepszych parametrach. Pozwala zaproponować rozwiązanie tańsze, szybsze lub trwalsze niż opisane w opisie przedmiotu zamówienia.
Zanim się na to zdecydujesz, sprawdź w SWZ, czy warianty są dopuszczone, przeczytaj uważnie minimalne wymagania i zachowaj wymagany sposób prezentacji. Jeżeli oferta podstawowa jest obowiązkowa, wyceń również ją, bo inaczej cała oferta może zostać odrzucona. Przedstaw wariant osobno: wyraźnie oznaczony formularz ofertowy, własny opis rozwiązania, odrębna kalkulacja ceny.
Wyjaśnij dokładnie, w czym wariant odpowiada potrzebie i jakie daje korzyści. Zamawiający musi umieć ocenić go tymi samymi kryteriami, bez domysłów.
Przykład
Gmina Lipowa Wola prowadzi postępowanie na budowę parkingu na osiemdziesiąt miejsc o wartości szacunkowej 1 300 000 zł netto, z nawierzchnią z betonu asfaltowego przewidzianą w opisie przedmiotu zamówienia. SWZ dopuszcza oferty wariantowe pod warunkiem zachowania liczby miejsc i dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Firma drogowa składa ofertę podstawową w asfalcie oraz wariant z płytami ażurowymi obsadzonymi trawą, droższy o 8 %, ale lepiej oceniony w kryterium środowiskowym dzięki retencji wód opadowych. Zamawiający wybiera wariant.
Najczęstsze pytania
Czy można złożyć sam wariant, bez oferty podstawowej?
Tylko wtedy, gdy SWZ na to pozwala. W razie wątpliwości bezpieczniej złożyć obie oferty.
Czy zamawiający musi rozpatrzyć mój wariant?
Tak, jeżeli warianty są dopuszczone, a oferta spełnia minimalne wymagania i sposób prezentacji. Ocenia ją według tych samych kryteriów.
Czy wariantem może być sama niższa cena?
Nie. Wariant zakłada odmienne rozwiązanie techniczne lub organizacyjne. Sam upust cenowy nie jest ofertą wariantową.