Raamovereenkomst met afroep
Bij een raamovereenkomst met afroep bestelt de opdrachtgever rechtstreeks, zonder minicompetitie. Werking, eenheidsprijzen, maximum en tips voor het mkb.
Belangrijkste markt: Nederland
Bijgewerkt op 5 september 2026
Een raamovereenkomst met afroep is een raamovereenkomst waarin alle voorwaarden van de prestatie vanaf het begin vastliggen, en die de aanbestedende dienst uitvoert door naar behoefte bestellingen te plaatsen. Zij is bedoeld voor terugkerende inkopen waarvan het exacte volume vooraf niet bekend is: leveringen, klein onderhoud, diensten op afroep.
Hoe het werkt
Liggen alle voorwaarden in de raamovereenkomst vast, dan mag de aanbestedende dienst rechtstreeks bestellen zonder de contractanten opnieuw tegen elkaar te laten bieden. De bestelling wordt eenzijdig geplaatst en de opdrachtnemer moet haar uitvoeren onder de contractvoorwaarden. De prijzen zijn die van de eenheidsprijzenstaat of van de aan de overeenkomst gehechte catalogus.
De looptijd is in de klassieke sector beperkt tot vier jaar, behoudens naar behoren gemotiveerde uitzonderingen. Sinds de rechtspraak van het Hof van Justitie moet de aanbestedende dienst een maximale hoeveelheid of waarde noemen; is die bereikt, dan is de raamovereenkomst uitgeput. Een afnameminimum mag, maar is niet verplicht en ontbreekt in Nederland vaak. De procedure volgt uit de geraamde maximale waarde: onder de Europese drempels een onderhandse of nationale procedure, daarboven een Europese procedure (140.000 of 216.000 euro exclusief btw voor leveringen en diensten, afhankelijk van de aanbestedende dienst, en 5.404.000 euro exclusief btw voor werken).
Een raamovereenkomst met afroep kan meerdere contractanten hebben; de bestellingen worden dan verdeeld volgens in het contract vastgelegde regels, bijvoorbeeld per regio of in volgorde van rangschikking. In België werkt de raamovereenkomst onder de wet van 17 juni 2016 op dezelfde wijze.
Wat dit betekent voor een bedrijf
Dit is een stroomcontract: eenmaal gecontracteerd, ontvangt u bestellingen zonder telkens een nieuwe aanbesteding. U moet snel kunnen reageren, soms binnen enkele dagen, en per bestelling kunnen factureren.
Bij het inschrijven calculeert u regel voor regel op de eenheidsprijzenstaat, en vergelijkt de aanbestedende dienst de inschrijvingen aan de hand van een fictieve hoeveelhedenstaat die een typische bestelling simuleert. De werkelijke hoeveelheden kunnen daar sterk van afwijken: vermijd lokprijzen op regels waarvan u weinig afname verwacht. Controleer of er een gegarandeerd minimum is, welke prijsindexering over de looptijd geldt en welke levertermijnen per bestelling worden opgelegd.
Voorbeeld
Een gemeente sluit een raamovereenkomst voor onderhoud aan haar gebouwen, perceel loodgieterswerk, met een looptijd van vier jaar en een maximum van 300.000 euro exclusief btw. Het gekozen installatiebedrijf, zes medewerkers, ontvangt elke maand bestellingen van enkele honderden tot enkele duizenden euro's, gefactureerd tegen de prijzen van de eenheidsprijzenstaat. Omdat er geen minimum is afgesproken, houdt het bedrijf in zijn planning rekening met een rustige winterperiode.
Veelgestelde vragen
Mag de opdrachtgever minder bestellen dan verwacht?
Ja, zolang hij een eventueel afgesproken minimum respecteert. Zonder minimum is hij tot geen enkel volume gehouden.
Mag ik een bestelling weigeren?
Nee, zolang die binnen de voorwaarden van de overeenkomst valt. Weigeren kan leiden tot boetes en tot ontbinding.
Wat is het verschil met een minicompetitie?
Bij een afroep liggen alle voorwaarden al vast en bestelt de opdrachtgever rechtstreeks. Bij een nadere opdracht brengen de contractanten opnieuw een offerte uit op de opengelaten punten.