Raamovereenkomst
Een raamovereenkomst legt de voorwaarden vast voor de opdrachten die een aanbestedende dienst later plaatst. Looptijd, maximum, afroep en minicompetitie.
Bijgewerkt op 5 september 2026
Een raamovereenkomst is een overeenkomst waarin een aanbestedende dienst vooraf met een of meer ondernemers de voorwaarden vastlegt van de opdrachten die hij gedurende een bepaalde periode zal plaatsen: prijzen, kenmerken van de prestatie, levervoorwaarden. De overeenkomst zelf verplicht nog tot niets; de inkoop volgt daarna via afroepen of via nadere opdrachten, zonder nieuwe aankondiging.
Hoe het werkt
De Aanbestedingswet 2012 maakt van de raamovereenkomst het instrument voor terugkerende behoeften waarvan de aanbestedende dienst de exacte hoeveelheid of het ritme niet kent: kantoorartikelen, onderhoud, adviesdiensten, klein onderhoudswerk. Zij wordt geplaatst volgens de gewone procedures (nationaal onder de drempel of Europees) op basis van de geraamde waarde over de volledige looptijd en over alle mogelijke afroepen samen. Sinds de rechtspraak van het Hof van Justitie moet de aanbestedende dienst een maximale hoeveelheid of waarde noemen; is die bereikt, dan is de raamovereenkomst uitgeput.
De looptijd is in de klassieke sector beperkt tot vier jaar en bij speciale-sectorbedrijven tot acht jaar, behoudens naar behoren gemotiveerde uitzonderingen.
Er zijn twee uitvoeringsvormen. Liggen alle voorwaarden vast, dan plaatst de aanbestedende dienst rechtstreeks bestellingen: dat is de raamovereenkomst met afroep. Liggen niet alle voorwaarden vast, dan laat hij de contractanten per behoefte opnieuw tegen elkaar bieden in een minicompetitie. Een raamovereenkomst kan met één ondernemer worden gesloten of met meerdere die de opdrachten verdelen of onderling concurreren.
In België geldt hetzelfde model onder de wet van 17 juni 2016, ook daar met een maximale looptijd van vier jaar in de klassieke sectoren.
Wat dit betekent voor een bedrijf
Contractant zijn van een raamovereenkomst betekent dat u jarenlang tot de vaste leveranciers van een opdrachtgever behoort, met een regelmatige stroom aan opdrachten en weinig administratieve rompslomp per bestelling. De keerzijde: zonder afnameminimum is geen enkele hoeveelheid gegarandeerd, en bij meerdere contractanten is geen vast aandeel beloofd.
Lees vóór inschrijving de geraamde en maximale waarden, de looptijd en de verdeelsleutel tussen de contractanten. Calculeer voorzichtig: prijzen die u voor vier jaar vastlegt, vragen om een indexeringsclausule. Noteer ten slotte de einddatum, want dan komt de opdracht opnieuw op de markt. Dat is waardevolle informatie voor uw marktverkenning.
Voorbeeld
Een veiligheidsregio sluit een raamovereenkomst voor de levering van onderdelen voor haar wagenpark, looptijd vier jaar, met een maximum van 800.000 euro exclusief btw. Dat bedrag ligt boven de Europese drempel van 216.000 euro voor decentrale overheden, dus volgt een Europese openbare procedure. De raamovereenkomst wordt gegund aan drie leveranciers: grote bestellingen gaan via een minicompetitie, kleine spoedbestellingen via directe afroep bij de leverancier met de laagste eenheidsprijs.
Veelgestelde vragen
Garandeert een raamovereenkomst omzet?
Alleen als er een afnameminimum is afgesproken. Zonder minimum is geen enkele bestelling gegarandeerd; het genoemde maximum is een plafond, geen belofte.
Wat is het verschil tussen afroep en minicompetitie?
Bij afroep liggen alle voorwaarden al vast en bestelt de opdrachtgever rechtstreeks. Bij een minicompetitie brengen de contractanten per opdracht een nieuwe offerte uit.
Kan ik later nog toetreden tot een lopende raamovereenkomst?
Nee. De contractanten worden bij de gunning aangewezen. U moet wachten tot de raamovereenkomst afloopt en opnieuw wordt aanbesteed.