Overheidsopdracht
Een overheidsopdracht is een overeenkomst onder bezwarende titel tussen een aanbestedende dienst en een bedrijf voor werken, leveringen of diensten. Regels en drempels.
Bijgewerkt op 5 september 2026
Een overheidsopdracht is een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel tussen een aanbestedende dienst (Rijk, provincie, gemeente, waterschap, ziekenhuis, onderwijsinstelling, publiekrechtelijke instelling) en een of meer ondernemers, voor werken, leveringen of diensten. Het is het meest voorkomende contract binnen de publieke inkoop en het belangrijkste kanaal waarlangs bedrijven aan de overheid verkopen.
Hoe het werkt
De Aanbestedingswet 2012 definieert de overheidsopdracht en regelt hoe zij in de markt wordt gezet. Ongeacht het bedrag gelden drie beginselen: gelijke behandeling van ondernemers, transparantie en proportionaliteit. De aanbestedende dienst kiest dus niet vrij zijn leverancier: hij moet zijn behoefte omschrijven, die in de meeste gevallen bekendmaken en de inschrijvingen beoordelen op vooraf aangekondigde criteria. Gunning gebeurt in beginsel op de beste prijs-kwaliteitverhouding; kiest hij voor laagste prijs, dan moet hij dat motiveren.
De procedure hangt af van de totale geraamde waarde van de behoefte, verlengingen en opties meegerekend. Nederland kent onder de Europese drempels geen wettelijk vastgelegde bedragen: de aanbestedende dienst bepaalt in zijn eigen inkoopbeleid wanneer hij enkelvoudig onderhands, meervoudig onderhands of nationaal openbaar inkoopt, binnen de kaders van de Gids Proportionaliteit. Zie aanbesteden onder de Europese drempels. Vanaf 140.000 euro exclusief btw (centrale overheid), 216.000 euro (decentrale overheden en overige aanbestedende diensten) of 5.404.000 euro (werken) is een Europese procedure verplicht. Zie de drempelbedragen voor het volledige overzicht.
Een overheidsopdracht verschilt van een concessie, waar de onderneming wordt betaald uit de exploitatie en daarvan het risico draagt, en van een subsidie, die geen tegenprestatie inhoudt. In België geldt hetzelfde onderscheid onder de wet van 17 juni 2016.
Wat dit betekent voor een bedrijf
De publieke sector is een solvabele klant, gebonden aan een wettelijke betaaltermijn, en koopt van alles: schoonmaak, software, werken, opleidingen, advies. Een mkb-bedrijf heeft geen erkenning of vergunning nodig om in te schrijven, alleen een schone gedragsverklaring, betaalde belastingen en premies en het ontbreken van uitsluitingsgronden. Anders dan in België bestaat er in Nederland geen stelsel van erkenning van aannemers.
Begin in de praktijk bij opdrachten die dicht bij uw vak en werkgebied liggen, vaak onderhandse aanbestedingen of percelen van een grotere opdracht. Stel eenmalig een herbruikbaar administratief dossier samen (uittreksel handelsregister, verklaringen, verzekeringen, referenties, UEA) en zet een structurele marktverkenning op.
Voorbeeld
Een gemeente zoekt een partij voor het onderhoud van het groen rond haar scholen, geraamd op 150.000 euro exclusief btw over drie jaar. Het bedrag ligt onder de Europese drempel van 216.000 euro maar boven de interne drempel voor onderhands inkopen: de gemeente kondigt de opdracht nationaal aan op TenderNed en gunt aan een lokale hovenier met acht medewerkers.
Veelgestelde vragen
Kan een zzp'er een overheidsopdracht krijgen?
Ja. Elke natuurlijke of rechtspersoon die een economische activiteit uitoefent kan inschrijven, ongeacht de rechtsvorm.
Wie zijn de aanbestedende diensten?
De aanbestedende diensten (Rijk, decentrale overheden, publiekrechtelijke instellingen) en de speciale-sectorbedrijven die netwerken voor water, energie, vervoer of post exploiteren.
Wordt elke overheidsopdracht aangekondigd?
Nee. Onder de Europese drempels mag een aanbestedende dienst onderhands inkopen, zolang hij proportioneel handelt en gelijke behandeling respecteert.