Eenheidsprijzenstaat
De eenheidsprijzenstaat bevat de prijs per eenheid van elke prestatie in een opdracht met verrekenbare hoeveelheden. Rol, valkuilen en tips bij het invullen.
Bijgewerkt op 5 september 2026
De eenheidsprijzenstaat, in de grond-, weg- en waterbouw ook de inschrijvingsstaat genoemd, is het document waarin de inschrijver de prijs per eenheid van elke afzonderlijke prestatie invult: de vierkante meter schilderwerk, het uur storingsdienst, het stuk materiaal. Na gunning worden die prijzen contractueel en wordt afgerekend op basis van de hoeveelheden die daadwerkelijk zijn afgeroepen.
Hoe het werkt
De staat zit als leeg invulformulier bij de aanbestedingsstukken, met één regel per post en meestal een voorgeschreven eenheid. U vult uitsluitend de prijzen exclusief btw in; regels toevoegen of schrappen mag niet, tenzij de leidraad dat uitdrukkelijk toestaat.
Deze vorm hoort bij opdrachten waarvan de hoeveelheden vooraf niet vaststaan: onderhoudscontracten, raamovereenkomsten met afroep en raamovereenkomsten in het algemeen. De opdrachtnemer wordt betaald door de werkelijk gevraagde hoeveelheden te vermenigvuldigen met de prijzen uit de staat. Vaak hoort er een fictieve hoeveelhedenstaat bij, waarin de inkoper geraamde hoeveelheden op uw prijzen loslaat om de inschrijvingen op één vergelijkbaar totaalbedrag te kunnen rangschikken.
De prijzen gelden als volledig: alle loonkosten, materieel, algemene kosten, winst en uitvoeringsrisico's zitten erin. Of ze vast zijn dan wel worden geïndexeerd, staat in de administratieve voorwaarden.
Wat dit betekent voor een bedrijf
Invullen is precisiewerk. Elke prijs moet kloppen met uw werkelijke kosten, want u wordt er de hele looptijd op afgerekend, hoeveel er ook wordt afgeroepen. Eén te lage prijs op een post die veel voorkomt, kan een gewonnen opdracht verliesgevend maken.
Bekijk de fictieve hoeveelheden om te zien welke regels het zwaarst wegen in de vergelijking. Maar pas op met de tactiek om juist die regels laag te zetten en de rest op te hogen: inkopers herkennen dat als strategisch inschrijven, en de inschrijving kan ongeldig worden verklaard of als abnormaal laag worden onderzocht.
Controleer de eenheden, het gevraagde aantal decimalen en de plicht om alle regels te vullen. Een lege regel maakt een inschrijving vaak ongeldig. Regel ten slotte de indexering als de opdracht meerdere jaren loopt.
Voorbeeld
Het waterschap Lourdondal sluit een raamovereenkomst met afroep voor het herstel van leidingen, met een maximum van 400.000 euro over vier jaar. De eenheidsprijzenstaat telt tachtig regels: sleuf graven per strekkende meter, leveren en aanbrengen van buis per diameter, herstel van wegdek per vierkante meter. Een aannemer prijst elke regel vanuit de eigen kostprijs en wordt tijdens de looptijd betaald naar de hoeveelheden die het waterschap werkelijk afroept.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met een staat van hoeveelheden bij een vaste prijs?
De eenheidsprijzenstaat hoort bij verrekenbare hoeveelheden. De staat van hoeveelheden en prijsopbouw onderbouwt juist een vaste aanneemsom, die niet meebeweegt met de werkelijke hoeveelheid.
Mag ik een regel op nul zetten?
Dat is riskant. Een nulprijs kan als onrealistisch worden gezien of de inschrijving ongeldig maken. Zit de prestatie al in een andere post, meld dat dan expliciet als de leidraad dat toelaat.
Kan ik over de prijzen onderhandelen?
Alleen als de procedure onderhandeling kent. Na de gunning wijzigen ze uitsluitend via de afgesproken indexeringsformule.