Inschrijvingsstaat, ontleding van de aanneemsom
De inschrijvingsstaat ontleedt de vaste aanneemsom van een overheidsopdracht post voor post. Rol, verschil met de eenheidsprijzenstaat en veelgemaakte fouten.
Belangrijkste markt: Nederland
Bijgewerkt op 10 september 2026
De inschrijvingsstaat, in de bouw ook wel de ontleding van de aanneemsom of de open begroting genoemd, is het document waarin een inschrijver post voor post uitsplitst hoe de vaste aanneemsom die hij aanbiedt is opgebouwd. Zij laat zien hoe het bedrag op het inschrijvingsbiljet over de onderdelen is verdeeld, zonder dat die uitsplitsing het vaste karakter van de prijs aantast.
Hoe het werkt
De inschrijvingsstaat hoort bij opdrachten met een vaste aanneemsom, wat in de bouw de regel is: nieuwbouw, renovatie, inrichting. De aanbestedende dienst levert in de aanbestedingsstukken een format aan, meestal geordend per hoofdstuk of per bouwdeel, met indicatieve hoeveelheden. Voor werken onder de Europese drempel schrijft het Aanbestedingsreglement Werken 2016, dat voor werken onder de drempel geldt volgens pas toe of leg uit, voor dat de inschrijver een ontleding van de inschrijvingssom bijvoegt. De inschrijver vult eenheidsprijzen en totalen in; de som is de aanneemsom.
Het essentiële punt is dat de vaste som de aannemer aan het resultaat bindt: wijken de werkelijke hoeveelheden af van de opgegeven hoeveelheden, dan verandert de prijs niet, tenzij de opdrachtgever het werk wijzigt. De staat dient vooral drie doelen: de samenhang van de inschrijving toetsen, een abnormaal lage inschrijving opsporen, en als basis dienen voor termijnbetalingen en voor het verrekenen van meer- en minderwerk.
Of de staat een contractstuk is, hangt af van de administratieve voorwaarden en van de toepasselijke uitvoeringsvoorwaarden, doorgaans de UAV. Is zij dat niet, dan bindt alleen het bedrag op het inschrijvingsbiljet partijen.
Wat dit betekent voor een bedrijf
De inschrijvingsstaat dwingt u tot een serieuze calculatie. De hoeveelheden in het format zijn indicatief: constateert u bij het lezen van het programma van eisen en de tekeningen dat zij te laag zijn ingeschat, dan moet uw prijs daar rekening mee houden, niet een claim achteraf. Bezoek de locatie wanneer dat kan.
Controleer of elke prestatie uit het programma van eisen een regel heeft in de staat. Ontbreekt er een, voeg die dan toe of stel er tijdens de aanbesteding een vraag over. Zorg ook dat het totaal van de staat exact gelijk is aan het bedrag op het inschrijvingsbiljet: een verschil maakt de inschrijving dubbelzinnig en kan tot terzijdelegging leiden.
Vermijd ten slotte kunstmatige onevenwichtigheden tussen posten. Een post die duidelijk te laag staat, roept een verzoek om toelichting op.
Vind aanbestedingen voor uw bedrijf
Voorbeeld
Een gemeente bouwt een overdekte markthal, met een perceel houtconstructie geraamd op 260.000 euro exclusief btw. De aangeleverde staat splitst kolommen, spanten, gordingen, windverbanden, behandeling en montage uit. Een lokale houtbouwer vult elke regel in, ziet dat de hoeveelheid gordingen niet strookt met de tekeningen, corrigeert zijn calculatie en schrijft in voor een vaste som van 271.500 euro exclusief btw, hetzelfde bedrag als op zijn inschrijvingsbiljet.
Veelgestelde vragen
Wat als de werkelijke hoeveelheden hoger uitvallen?
Bij een vaste aanneemsom verandert de prijs niet zolang het werk overeenkomt met het oorspronkelijke ontwerp. Alleen een wijziging op verzoek van de opdrachtgever leidt tot verrekening van meerwerk.
Moet de inschrijvingsstaat worden ondertekend?
Dat hangt af van de leidraad. Meestal wordt alleen het inschrijvingsbiljet ondertekend en gaat de staat als bijlage mee.
Mag ik het aangeleverde format wijzigen?
Doe dat liever niet. Moet u een post toevoegen, maak dat dan zichtbaar en licht het toe in uw inschrijving.