Innovatiepartnerschap
Met een innovatiepartnerschap financiert een aanbestedende dienst de ontwikkeling van een nog niet bestaande oplossing en koopt hij die daarna. Fasen en kansen voor het mkb.
Bijgewerkt op 5 september 2026
Het innovatiepartnerschap is een overheidsopdracht die in één contract het onderzoek en de ontwikkeling van een innovatief product, dienst of werk combineert met de aankoop van het resultaat. Zo kan een aanbestedende dienst de ontwikkeling van een oplossing financieren die nog niet op de markt bestaat, zonder daarna een nieuwe aanbesteding te hoeven houden.
Hoe het werkt
De Aanbestedingswet 2012 reserveert het innovatiepartnerschap voor situaties waarin de behoefte niet met reeds beschikbare oplossingen kan worden vervuld. Innovatie wordt ruim opgevat: een nieuw of sterk verbeterd product of proces, of een nieuwe verkoop- of organisatiemethode.
De aanbestedingsfase volgt de regels van de mededingingsprocedure met onderhandeling boven de Europese drempels (140.000 of 216.000 euro exclusief btw voor leveringen en diensten, afhankelijk van de aanbestedende dienst, 5.404.000 euro voor werken), of van een onderhandse procedure daaronder. De aanbestedende dienst mag één of meer partners selecteren.
De uitvoering is opgedeeld in opeenvolgende fasen die de stappen van onderzoek en ontwikkeling volgen, elk met eigen doelstellingen en een eigen vergoeding. Na elke fase kan de opdrachtgever doorgaan, het aantal partners verminderen of het partnerschap beëindigen, onder de in het contract vastgelegde voorwaarden. Worden de doelstellingen gehaald, dan koopt hij de eindoplossing zonder nieuwe procedure. Het contract regelt ook de intellectuele eigendom van de resultaten. In België bestaat dezelfde figuur onder de wet van 17 juni 2016.
Wat dit betekent voor een bedrijf
Het innovatiepartnerschap is op maat gesneden voor start-ups en innovatieve mkb-bedrijven: het financiert de ontwikkeling, levert een eerste publieke klant op en leidt tot een vaste order als de oplossing werkt. Het is wel een veeleisend contract, met contractuele mijlpalen, gedeeld bestuur en clausules over intellectuele eigendom die zorgvuldig moeten worden besproken.
Controleer voordat u inschrijft of de opdrachtgever een echte marktconsultatie heeft gedaan die aantoont dat er geen bestaande oplossing is, of het faseschema past bij uw ontwikkelcapaciteit, en of de vergoeding van de ontwikkelfase uw kosten werkelijk dekt. Het partnerschap verschilt van een subsidieoproep, die geen koopverplichting schept.
Voorbeeld
Het regionale afvalbedrijf Veenstreek zoekt een sensor die de vullingsgraad van ondergrondse containers betrouwbaar in real time meet, iets wat geen beschikbaar product doet. Het start een innovatiepartnerschap met een geraamde waarde van 350.000 euro exclusief btw, selecteert twee jonge bedrijven voor een betaalde prototypefase en houdt daarna het bedrijf over waarvan het prototype de tests doorstaat. Dat bedrijf rust vervolgens binnen hetzelfde contract 400 containers uit.
Veelgestelde vragen
Moet de opdrachtgever de ontwikkelde oplossing kopen?
Nee. Hij koopt alleen als de in het contract vastgelegde prestatieniveaus en maximumkosten worden gehaald. Aan het einde van elke fase mag hij stoppen.
Wie krijgt de intellectuele eigendom?
Dat bepaalt het contract. In de praktijk blijft de eigendom vaak bij het bedrijf met een gebruiksrecht voor de opdrachtgever, maar andere constructies zijn mogelijk.
Kan één bedrijf alleen inschrijven?
Ja. De opdrachtgever mag ook meerdere partners parallel aanhouden om oplossingen per fase te vergelijken.