Mededingingsprocedure met onderhandeling
De mededingingsprocedure met onderhandeling laat een opdrachtgever boven de Europese drempel onderhandelen. Voorwaarden, verloop en tips voor het mkb.
Bijgewerkt op 5 september 2026
De mededingingsprocedure met onderhandeling is een Europese aanbestedingsprocedure waarin de aanbestedende dienst met de geselecteerde gegadigden onderhandelt voordat hij gunt. Zij verschilt daarmee van de openbare en niet-openbare procedure, waar onderhandelen verboden is, en staat aanbestedende diensten alleen open in de gevallen die de Aanbestedingswet 2012 limitatief opsomt.
Hoe het werkt
Een aanbestedende dienst (Rijk, provincie, gemeente, waterschap, ziekenhuis, universiteit) mag deze procedure onder meer gebruiken wanneer in de behoefte niet kan worden voorzien zonder bestaande oplossingen aan te passen, wanneer het gaat om ontwerp of innovatie, wanneer de opdracht door haar complexiteit of risico's onderhandeling nodig maakt, wanneer de technische specificaties niet nauwkeurig genoeg zijn vast te stellen, of wanneer een eerdere openbare of niet-openbare procedure alleen ongeldige of onaanvaardbare inschrijvingen opleverde. Speciale-sectorbedrijven mogen de onderhandelingsprocedure met aankondiging vrij kiezen, zonder die rechtvaardiging.
De procedure geldt voor opdrachten vanaf de Europese drempels: 140.000 euro voor leveringen en diensten van de centrale overheid, 216.000 euro voor decentrale aanbestedende diensten, 432.000 euro voor speciale-sectorbedrijven en 5.404.000 euro voor werken, alle bedragen exclusief btw en geldig van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027 (verified 2026-09-05).
Het verloop lijkt op dat van de niet-openbare procedure: aankondiging, selectiefase met minimaal drie uitgenodigde gegadigden wanneer het aantal wordt beperkt, initiële inschrijvingen, dan een of meer onderhandelingsrondes, eventueel met afvallers per ronde. De minimumeisen en de gunningscriteria zijn niet onderhandelbaar. Tot slot dient iedereen een definitieve inschrijving in, die op de aangekondigde criteria wordt gerangschikt. In België bestaat dezelfde procedure onder de wet van 17 juni 2016, naast de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking onder de Europese drempel.
Wat dit betekent voor een bedrijf
Onderhandeling verandert de manier waarop u uw aanbieding opbouwt. De eerste inschrijving moet stevig zijn maar ruimte laten: zij wordt punt voor punt besproken, op prijs, doorlooptijd en technische invulling. Weet vooraf welke onderdelen vast zijn en welke kunnen bewegen, en onderbouw uw kostprijs zodat u elke positie kunt verdedigen.
Voor het mkb is dit ook een kans om een oplossing uit te leggen die afwijkt van wat de opdrachtgever voor ogen had, iets wat een openbare procedure niet toelaat. Bereid de onderhandelingsgesprekken net zo zorgvuldig voor als uw plan van aanpak: de gesprekken worden vastgelegd en het gelijkheidsbeginsel verplicht de opdrachtgever iedereen dezelfde informatie te geven.
Voorbeeld
Het universitair medisch centrum Beaumont wil een systeem voor logistieke stroombesturing dat aansluit op zijn bestaande software, geraamd op 1.500.000 euro exclusief btw. Geen enkele standaardoplossing voldoet zonder aanpassing: het ziekenhuis kiest een mededingingsprocedure met onderhandeling, selecteert vier gegadigden, onderhandelt twee rondes en gunt aan een softwarebedrijf van dertig medewerkers dat zijn architectuur en zijn prijs wist bij te stellen.
Veelgestelde vragen
Wie bepaalt dat een opdracht met onderhandeling mag worden aanbesteed?
De aanbestedende dienst, op eigen verantwoordelijkheid. Hij moet kunnen motiveren dat hij zich in een van de wettelijke gevallen bevindt, anders is de keuze aanvechtbaar.
Is alles onderhandelbaar?
Nee. De minimumeisen in de aanbestedingsstukken en de gunningscriteria liggen vast. Prijs, doorlooptijd en technische invulling kunnen wel bewegen.
Wat is het verschil met de concurrentiegerichte dialoog?
In de concurrentiegerichte dialoog bespreekt de opdrachtgever eerst de mogelijke oplossingen, voordat er inschrijvingen liggen. Bij de mededingingsprocedure met onderhandeling onderhandelt hij over reeds ingediende inschrijvingen.