Αναθέτουσα αρχή και αναθέτων φορέας
Αναθέτουσα αρχή και αναθέτων φορέας είναι οι δύο κατηγορίες δημόσιων αγοραστών. Ποιοι ανήκουν σε καθεμία, ποιοι κανόνες και ποια κατώτατα όρια ισχύουν.
Ενημερώθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026
Αναθέτουσα αρχή και αναθέτων φορέας είναι οι δύο κατηγορίες αγοραστών που υπάγονται στον ν. 4412/2016. Αναθέτουσα αρχή είναι το δημόσιο ή ιδιωτικό πρόσωπο που αγοράζει για να καλύψει ανάγκη γενικού συμφέροντος. Αναθέτων φορέας είναι ο αγοραστής που ασκεί δραστηριότητα δικτύου, όπως ύδρευση, ενέργεια, μεταφορές ή ταχυδρομικές υπηρεσίες.
Πώς λειτουργεί
Αναθέτουσες αρχές είναι το Δημόσιο και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οι δήμοι και οι περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα, τα νοσοκομεία, τα πανεπιστήμια, αλλά και οργανισμοί ιδιωτικού δικαίου που δημιουργήθηκαν για ανάγκη γενικού συμφέροντος και ελέγχονται ή χρηματοδοτούνται κατά πλειοψηφία από δημόσιους φορείς: δημοτικές επιχειρήσεις, ΔΕΥΑ, αναπτυξιακοί οργανισμοί, ορισμένα σωματεία.
Αναθέτοντες φορείς είναι, όταν ασκούν δραστηριότητα δικτύου, οι αναθέτουσες αρχές, οι δημόσιες επιχειρήσεις και ορισμένοι φορείς με ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα: παραγωγή ή διανομή νερού, ηλεκτρισμού, αερίου, θερμότητας, αστικές συγκοινωνίες, λιμένες, αερολιμένες, ταχυδρομικές υπηρεσίες. Το ίδιο πρόσωπο, π.χ. μια ΔΕΥΑ, μπορεί να είναι αναθέτουσα αρχή για τις γενικές της αγορές και αναθέτων φορέας για τη δραστηριότητα δικτύου.
Η διάκριση μετράει γιατί οι κανόνες διαφέρουν. Οι αναθέτοντες φορείς έχουν υψηλότερα ευρωπαϊκά κατώτατα όρια (432.000 € χωρίς ΦΠΑ για προμήθειες και υπηρεσίες το 2026 (verified 2026-09-05), έναντι 140.000 € για την κεντρική διοίκηση και 216.000 € για τους λοιπούς φορείς) και μεγαλύτερη ελευθερία διαδικασίας, με ευκολότερη πρόσβαση στη διαπραγμάτευση. Οι διαδικασίες τους διέπονται από το Βιβλίο ΙΙ του ν. 4412/2016.
Τι σημαίνει για μια επιχείρηση
Η αναγνώριση της φύσης του αγοραστή σας βοηθά να προβλέψετε τη διαδικασία και τον βαθμό τυπικότητας. Σύμβαση υπηρεσιών 300.000 € χωρίς ΦΠΑ από δήμο ακολουθεί διαδικασία άνω των ορίων· η ίδια σύμβαση από αναθέτοντα φορέα μεταφορών παραμένει κάτω του ορίου των 432.000 € και επιτρέπει πιο ευέλικτη διαδικασία.
Μην περιορίζετε την αναζήτησή σας στους δήμους. Οι ΔΕΥΑ, οι φορείς διαχείρισης απορριμμάτων, οι λιμένες, οι αερολιμένες, οι δημόσιες επιχειρήσεις και οι αναπτυξιακοί οργανισμοί είναι σημαντικοί αγοραστές, ενίοτε λιγότερο διεκδικούμενοι από ΜμΕ. Οι προκηρύξεις τους δημοσιεύονται στα ίδια μέσα: ΚΗΜΔΗΣ και, πάνω από τα όρια, Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Σημειώστε τέλος ότι ορισμένα ιδιωτικά πρόσωπα, όπως επιχορηγούμενοι φορείς ή παραχωρησιούχοι, υπάγονται στον νόμο χωρίς αυτό να φαίνεται από την επωνυμία τους. Στην Κύπρο ισχύει η ίδια διάκριση, με τις προκηρύξεις να δημοσιεύονται στο eProcurement (www.eprocurement.gov.cy).
Παράδειγμα
Ο φορέας αστικών συγκοινωνιών μιας μητροπολιτικής περιοχής, αναθέτων φορέας για το δίκτυο λεωφορείων, προκηρύσσει σύμβαση καθαρισμού οχημάτων εκτιμώμενης αξίας 400.000 € χωρίς ΦΠΑ για τέσσερα έτη. Το ποσό παραμένει κάτω από το όριο των 432.000 € που ισχύει για τους αναθέτοντες φορείς, οπότε η διαδικασία διεξάγεται κάτω των ορίων. Η ίδια υπηρεσία, παραγγελθείσα από τον δήμο ως αναθέτουσα αρχή, θα υπαγόταν σε διαδικασία άνω των ορίων, καθώς ξεπερνά τα 216.000 €.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ιδιωτική εταιρεία να είναι αναθέτουσα αρχή;
Ναι, αν δημιουργήθηκε για να καλύψει ανάγκη γενικού συμφέροντος και ελέγχεται ή χρηματοδοτείται κατά πλειοψηφία από δημόσιους φορείς.
Ποια είναι η πρακτική διαφορά για έναν προσφέροντα;
Οι αναθέτοντες φορείς έχουν υψηλότερα όρια και πιο ευέλικτες διαδικασίες. Οι κανόνες συμμετοχής, υποβολής και έννομης προστασίας παραμένουν παρόμοιοι.
Μπορεί ο ίδιος οργανισμός να υπάγεται και στα δύο καθεστώτα;
Ναι, ανάλογα με τη δραστηριότητα στην οποία αφορά η αγορά. Συμβαίνει σε πολλές δημοτικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας.