Δημόσια σύμβαση
Δημόσια σύμβαση είναι η εξ επαχθούς αιτίας σύμβαση μεταξύ αναθέτουσας αρχής και επιχείρησης για έργα, προμήθειες ή υπηρεσίες. Ορισμός, κανόνες και όρια 2026.
Ενημερώθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026
Δημόσια σύμβαση είναι η εξ επαχθούς αιτίας σύμβαση που συνάπτει μια αναθέτουσα αρχή (κράτος, δήμος, περιφέρεια, νοσοκομείο, νομικό πρόσωπο δημοσίου ή, υπό προϋποθέσεις, ιδιωτικού δικαίου) με έναν ή περισσότερους οικονομικούς φορείς, για να καλύψει ανάγκες της σε έργα, προμήθειες ή υπηρεσίες. Είναι η συνηθέστερη σύμβαση της δημόσιας σύμβασης εν γένει και το κύριο κανάλι μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις πωλούν στον δημόσιο τομέα.
Πώς λειτουργεί
Ο ν. 4412/2016, που μετέφερε τις οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ, ορίζει τη δημόσια σύμβαση και ρυθμίζει τη διαδικασία ανάθεσης και εκτέλεσής της. Τρεις αρχές ισχύουν ανεξαρτήτως ποσού: ελεύθερη πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις, ίση μεταχείριση των υποψηφίων και διαφάνεια των διαδικασιών. Η αναθέτουσα αρχή δεν επιλέγει επομένως ελεύθερα τον προμηθευτή της: οφείλει να προσδιορίσει την ανάγκη της, να τη δημοσιοποιήσει στις περισσότερες περιπτώσεις και να συγκρίνει τις προσφορές με κριτήρια που έχει ανακοινώσει.
Η διαδικασία εξαρτάται από τη συνολική εκτιμώμενη αξία της ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων προαίρεσης και παρατάσεων. Μέχρι το εθνικό όριο της απευθείας ανάθεσης, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να απευθυνθεί απευθείας σε φορέα της επιλογής της, με καταχώριση στο ΚΗΜΔΗΣ. Πάνω από αυτό και μέχρι τα ευρωπαϊκά όρια ακολουθεί διαδικασία κάτω των ορίων με εθνική δημοσιότητα. Από τις 140.000 € χωρίς ΦΠΑ για την κεντρική διοίκηση, τις 216.000 € για τους λοιπούς φορείς ή τα 5.404.000 € για τα έργα (verified 2026-09-05), απαιτείται διαδικασία άνω των ορίων με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Δείτε τα κατώτατα όρια για τις λεπτομέρειες· τα εθνικά όρια αλλάζουν και επιβεβαιώνονται στην ΕΑΔΗΣΥ (eadhsy.gr).
Η δημόσια σύμβαση διακρίνεται από τη σύμβαση παραχώρησης, όπου ο φορέας αμείβεται από την εκμετάλλευση και φέρει τον σχετικό κίνδυνο, και από την επιχορήγηση, που δεν είναι αντάλλαγμα παροχής.
Τι σημαίνει για μια επιχείρηση
Ο δημόσιος τομέας είναι φερέγγυος πελάτης, υποχρεωμένος να πληρώνει εντός προθεσμίας που ορίζει ο νόμος, και αγοράζει τα πάντα: καθαριότητα, λογισμικό, έργα, εκπαίδευση, συμβουλευτική. Μια ΜμΕ δεν χρειάζεται καμία ειδική άδεια για να συμμετάσχει, παρά μόνο να είναι ενήμερη φορολογικά και ασφαλιστικά και να μη βαρύνεται με λόγο αποκλεισμού. Για τα δημόσια έργα και τις μελέτες απαιτείται επιπλέον εγγραφή στα αντίστοιχα μητρώα και κατάλληλο πτυχίο.
Στην πράξη, ξεκινήστε από συμβάσεις κοντά στις ικανότητες και στη γεωγραφική σας εμβέλεια, συχνά αναθέσεις κάτω των ορίων ή επιμέρους τμήματα μεγαλύτερης σύμβασης. Ετοιμάστε μια φορά έναν επαναχρησιμοποιήσιμο διοικητικό φάκελο (ΕΕΕΣ, ενημερότητες, ασφαλιστήρια, βεβαιώσεις εμπειρίας) και οργανώστε συστηματική παρακολούθηση των προκηρύξεων.
Παράδειγμα
Δήμος χρειάζεται ανάδοχο για τη συντήρηση των χώρων πρασίνου των σχολείων του, με εκτιμώμενη αξία 150.000 € χωρίς ΦΠΑ για τρία έτη. Το ποσό βρίσκεται ανάμεσα στο εθνικό όριο της απευθείας ανάθεσης και στο ευρωπαϊκό όριο των 216.000 €: ο δήμος προκηρύσσει ανοικτό διαγωνισμό μέσω ΕΣΗΔΗΣ, με δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ, και επιλέγει τοπική επιχείρηση κηποτεχνίας οκτώ εργαζομένων.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ένας ατομικός επιχειρηματίας να αναλάβει δημόσια σύμβαση;
Ναι. Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί οικονομική δραστηριότητα μπορεί να συμμετάσχει, ανεξαρτήτως νομικής μορφής.
Ποιοι είναι οι δημόσιοι αγοραστές;
Οι αναθέτουσες αρχές (κράτος, ΟΤΑ, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ορισμένοι φορείς ιδιωτικού δικαίου) και οι αναθέτοντες φορείς που δραστηριοποιούνται σε δίκτυα ύδατος, ενέργειας ή μεταφορών.
Δημοσιεύεται πάντα μια δημόσια σύμβαση;
Όχι με προκήρυξη. Κάτω από το εθνικό όριο της απευθείας ανάθεσης η σύμβαση συνάπτεται χωρίς διαγωνισμό, καταχωρίζεται όμως στο ΚΗΜΔΗΣ, ώστε να παραμένει δημόσια ορατή.