Διαδικασίες κάτω των ορίων

Οι διαδικασίες κάτω των ευρωπαϊκών ορίων ρυθμίζονται στα άρθρα 116 έως 128 του ν. 4412/2016 και περιλαμβάνουν δύο βασικές οδούς: την απευθείας ανάθεση για τις μικρές αξίες και τον διαγωνισμό με εθνική μόνο δημοσιότητα για τα ενδιάμεσα ποσά. Είναι η φυσική πύλη εισόδου των ΜμΕ στις δημόσιες συμβάσεις.

Πώς λειτουργεί

Κάτω από τα ευρωπαϊκά όρια, δηλαδή 140.000 € χωρίς ΦΠΑ για προμήθειες και υπηρεσίες της κεντρικής διοίκησης, 216.000 € για τους δήμους, τις περιφέρειες και τους λοιπούς φορείς και 5.404.000 € για τα έργα, η αναθέτουσα αρχή δεν αποστέλλει προκήρυξη στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Έως τις 30.000 € χωρίς ΦΠΑ για προμήθειες και γενικές υπηρεσίες, και έως τις 60.000 € για τα έργα και για τις υπηρεσίες των άρθρων 107 έως 110, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να απευθυνθεί απευθείας σε οικονομικό φορέα της επιλογής της, με απόφαση που καταχωρίζεται στο ΚΗΜΔΗΣ επί ποινή αυτοδίκαιης ακυρότητας (άρθρο 118 ν. 4412/2016). Η πρόσκληση υποβολής προσφοράς αναρτάται στο ΚΗΜΔΗΣ τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν από την κοινοποίηση της απόφασης ανάθεσης, και στα έργα άνω των 30.000 € απευθύνεται σε τουλάχιστον τρεις οικονομικούς φορείς (άρθρο 120 παρ. 3).

Πάνω από τις 30.000 € και μέχρι τα ευρωπαϊκά όρια, η ανάθεση γίνεται με διαγωνισμό μέσω ΕΣΗΔΗΣ, με δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ και συχνά στον τοπικό τύπο για τα έργα. Οι ελάχιστες προθεσμίες του άρθρου 121 είναι συντομότερες από εκείνες των διαδικασιών άνω των ορίων: 15 ημέρες από τη δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ στην ανοικτή διαδικασία, 10 σε δεόντως τεκμηριωμένο κατεπείγον. Διαπραγμάτευση επιτρέπεται μόνο στις περιοριστικά απαριθμούμενες περιπτώσεις του νόμου.

Στην Κύπρο η αντίστοιχη διάκριση γίνεται με τα εθνικά κατώτατα όρια του περί δημοσίων συμβάσεων νόμου, με δημοσίευση στο eProcurement (www.eprocurement.gov.cy).

Τι σημαίνει για μια επιχείρηση

Οι διαδικασίες κάτω των ορίων είναι λιγότερο τυπικές, αλλά όχι λιγότερο σοβαρές. Οι φάκελοι είναι πιο σύντομοι, οι προθεσμίες συχνά στενές, και η αναθέτουσα αρχή έχει μεγαλύτερη ευχέρεια να επιβραβεύσει μια τοπική και ευέλικτη επιχείρηση ή μια λύση προσαρμοσμένη στην ανάγκη της.

Για μια ΜμΕ η στρατηγική είναι να απαντά γρήγορα και πλήρως, να προσφέρει ρεαλιστική τιμή από την πρώτη προσφορά και να είναι ορατή στους φορείς της περιοχής της. Επειδή οι μικρές αναθέσεις δεν φτάνουν στο TED και συχνά ούτε στον τύπο, η παρακολούθηση πρέπει να καλύπτει το ΚΗΜΔΗΣ, το ΕΣΗΔΗΣ και τους ιστότοπους των ίδιων των φορέων.

Παράδειγμα

Ορεινός δήμος θέλει να ανακατασκευάσει τον ιστότοπό του, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 25.000 € χωρίς ΦΠΑ τον Μάιο του 2026. Το ποσό βρίσκεται κάτω από τις 30.000 € της απευθείας ανάθεσης: ο δήμος ζητά προσφορές από τρία γραφεία, συγκρίνει και επιλέγει ένα γραφείο τεσσάρων ατόμων με έδρα στην περιοχή. Η απόφαση και η σύμβαση καταχωρίζονται στο ΚΗΜΔΗΣ.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί να υπάρξει διαπραγμάτευση σε διαδικασία κάτω των ορίων;

Μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπει ρητά ο νόμος. Στην απευθείας ανάθεση η συζήτηση της τιμής είναι πρακτικά ελεύθερη πριν από την απόφαση.

Ποια προθεσμία έχω για να απαντήσω;

Το ελάχιστο είναι 15 ημέρες από τη δημοσίευση στο ΚΗΜΔΗΣ στην ανοικτή διαδικασία και 10 ημέρες σε τεκμηριωμένο κατεπείγον. Ο φορέας μπορεί πάντοτε να δώσει περισσότερο χρόνο.

Δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ;

Όχι. Η ευρωπαϊκή δημοσίευση είναι υποχρεωτική μόνο από τα ευρωπαϊκά όρια και πάνω.

Σχετικοί όροι

• Κατώτατα όρια δημόσιων συμβάσεων
• Διαδικασίες άνω των ορίων
• Διαπραγμάτευση
• ΚΗΜΔΗΣ, εθνικό μητρώο δημοσιεύσεων
• Δημόσια σύμβαση