Σύμβαση παραχώρησης
Η σύμβαση παραχώρησης αναθέτει τη λειτουργία υπηρεσίας ή έργου με μεταβίβαση του κινδύνου εκμετάλλευσης. Κανόνες, όρια 2026 και συμβουλές για ΜμΕ.
Ενημερώθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026
Η σύμβαση παραχώρησης είναι η σύμβαση με την οποία μια δημόσια αρχή αναθέτει σε επιχείρηση την εκτέλεση έργου ή τη λειτουργία υπηρεσίας, μεταβιβάζοντάς της τον κίνδυνο εκμετάλλευσης. Ο παραχωρησιούχος αμείβεται κυρίως από την εκμετάλλευση του έργου ή της υπηρεσίας, για παράδειγμα εισπράττοντας τέλη από τους χρήστες, και όχι από τίμημα που καταβάλλει η αρχή.
Πώς λειτουργεί
Το ελληνικό δίκαιο, που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία για τις παραχωρήσεις, διακρίνει την παραχώρηση από τη δημόσια σύμβαση με κριτήριο τον κίνδυνο: στην παραχώρηση η επιχείρηση δεν έχει εγγύηση ότι θα ανακτήσει τις επενδύσεις ή τα κόστη της. Επωμίζεται τις αβεβαιότητες της ζήτησης, της προσφοράς ή και των δύο. Αν η αρχή εγγυάται την οικονομική ισορροπία, η σύμβαση χαρακτηρίζεται δημόσια σύμβαση.
Οι παραχωρήσεις καλύπτουν ποικίλους τομείς: ύδρευση, αστικές συγκοινωνίες, στάθμευση, μαρίνες, λιμένες, αεροδρόμια, αυτοκινητόδρομοι, χιονοδρομικά κέντρα, τηλεθέρμανση, αθλητικές και πολιτιστικές εγκαταστάσεις, κυλικεία και σχολικά συσσίτια. Όταν αφορούν υπηρεσία που ανατίθεται από οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης, στην ελληνική πρακτική συναντώνται και ως ανάθεση λειτουργίας δημοτικής υπηρεσίας.
Η ανάθεση ακολουθεί δικούς της κανόνες, πιο ευέλικτους από τις δημόσιες συμβάσεις: η αναθέτουσα αρχή οργανώνει ελεύθερα τη διαδικασία τηρώντας τις γενικές αρχές, και η διαπραγμάτευση επιτρέπεται. Πάνω από το ευρωπαϊκό όριο των 5.404.000 € χωρίς ΦΠΑ, υπολογισμένο στον συνολικό κύκλο εργασιών όλης της διάρκειας (verified 2026-09-05), δημοσιεύεται προκήρυξη παραχώρησης στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και ανάρτηση στο ΚΗΜΔΗΣ. Η διάρκεια περιορίζεται στον χρόνο που απαιτείται για την απόσβεση των επενδύσεων. Στην Κύπρο ισχύει το ίδιο όριο και οι προκηρύξεις αναρτώνται στο e-PPS (www.eprocurement.gov.cy).
Τι σημαίνει για μια επιχείρηση
Η παραχώρηση είναι μακρά δέσμευση, συχνά από πέντε έως τριάντα έτη, που προϋποθέτει επένδυση και ανάληψη εμπορικού κινδύνου. Οι μεγάλοι όμιλοι κυριαρχούν στις παραχωρήσεις ύδατος, μεταφορών και υποδομών, αλλά πολλές τοπικές παραχωρήσεις είναι προσιτές σε ΜμΕ: διαχείριση δημοτικού κάμπινγκ, μαρίνας μικρών σκαφών, δημοτικής αγοράς, αθλητικού κέντρου, κυλικείου ή χώρου στάθμευσης.
Η συμμετοχή απαιτεί σοβαρό επιχειρηματικό σχέδιο: προβλέψεις επισκεψιμότητας, τιμολόγηση, επενδύσεις, αντάλλαγμα προς τον φορέα. Επειδή η διαπραγμάτευση είναι ανοικτή, ετοιμάστε περισσότερα σενάρια. Ελέγξτε τέλος τους όρους λήξης, την τύχη των εγκαταστάσεων και τυχόν δικαίωμα πρόωρης εξαγοράς.
Παράδειγμα
Παραθαλάσσιος δήμος αναθέτει τη λειτουργία του δημοτικού κάμπινγκ 120 θέσεων για δώδεκα έτη. Ο εκτιμώμενος σωρευτικός κύκλος εργασιών ανέρχεται σε 4.200.000 € χωρίς ΦΠΑ, κάτω από το όριο των 5.404.000 €: ο δήμος οργανώνει απλούστερη διαδικασία με ανάρτηση στο ΚΗΜΔΗΣ. Οικογενειακή εταιρεία που ήδη διαχειρίζεται δύο κάμπινγκ στην περιοχή αναδεικνύεται παραχωρησιούχος· επενδύει σε δέκα οικίσκους και καταβάλλει ετήσιο αντάλλαγμα στον δήμο.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια η διαφορά από τη δημόσια σύμβαση;
Στη δημόσια σύμβαση η αρχή πληρώνει τίμημα και φέρει τον κίνδυνο. Στην παραχώρηση η επιχείρηση αμείβεται από την εκμετάλλευση και φέρει τον οικονομικό κίνδυνο.
Δημοσιεύεται πάντοτε προκήρυξη παραχώρησης;
Πάνω από το ευρωπαϊκό όριο, ναι, στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και στο ΚΗΜΔΗΣ. Κάτω από αυτό, η αρχή επιλέγει ανάλογη δημοσιότητα, τηρώντας τις αρχές της διαφάνειας.
Μπορεί μια ΜμΕ να αναλάβει παραχώρηση;
Ναι, ιδίως σε τοπικές εγκαταστάσεις αναψυχής, εστίασης ή στάθμευσης, όπου η απαιτούμενη επένδυση παραμένει λογική.