Παραχώρηση δημόσιας υπηρεσίας
Η σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών αναθέτει σε ιδιώτη τη λειτουργία δημόσιας υπηρεσίας με αντάλλαγμα την εκμετάλλευση. Διαδικασία, διάρκεια και ευκαιρίες για ΜμΕ.
Ενημερώθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ξεχωριστός θεσμός αντίστοιχος της γαλλικής «ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας»: τον ρόλο του παίζει η σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών, με την οποία ένας δήμος, μια περιφέρεια ή ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου αναθέτει σε οικονομικό φορέα τη λειτουργία μιας υπηρεσίας, ο οποίος αμείβεται ουσιωδώς από το δικαίωμα εκμετάλλευσης και αναλαμβάνει τον σχετικό λειτουργικό κίνδυνο.
Πώς λειτουργεί
Οι παραχωρήσεις έργων και υπηρεσιών ρυθμίζονται από τον ν. 4413/2016, που μετέφερε την οδηγία 2014/23/ΕΕ, ενώ τα οργανωτικά ζητήματα των ΟΤΑ ρυθμίζονται από τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων. Το δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο αποφασίζει πρώτα επί της αρχής ότι η υπηρεσία θα παραχωρηθεί και εγκρίνει τους όρους.
Στη συνέχεια δημοσιεύεται προκήρυξη παραχώρησης. Όταν η εκτιμώμενη αξία για όλη τη διάρκεια φτάνει το ευρωπαϊκό όριο των 5.404.000 € χωρίς ΦΠΑ (verified 2026-09-05), η προκήρυξη αποστέλλεται και στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ· κάτω από αυτό, η δημοσιότητα είναι εθνική, μέσω ΚΗΜΔΗΣ και ΕΣΗΔΗΣ. Η αναθέτουσα αρχή διαθέτει μεγάλη ευχέρεια στη διαμόρφωση της διαδικασίας: μπορεί να προβλέψει στάδιο προεπιλογής και διαπραγμάτευση με έναν ή περισσότερους υποψηφίους, εφόσον δεν μεταβάλλει το αντικείμενο και τα κριτήρια. Η επιλογή εγκρίνεται τελικά από το αρμόδιο συλλογικό όργανο.
Η διάρκεια καθορίζεται σε συνάρτηση με τις επενδύσεις που ζητούνται από τον παραχωρησιούχο και τον χρόνο απόσβεσής τους. Ο παραχωρησιούχος υποβάλλει ετήσιο απολογισμό λειτουργίας και οικονομικών στοιχείων.
Τι σημαίνει για μια επιχείρηση
Οι παραχωρήσεις υπηρεσιών καλύπτουν μεγάλα κομμάτια της τοπικής οικονομίας: κυλικεία και εστίαση, δημοτικές παραλίες και κάμπινγκ, κολυμβητήρια, χώροι στάθμευσης, μαρίνες, τηλεθέρμανση, διαχείριση αθλητικών εγκαταστάσεων. Οι μεγάλες υποδομές παραμένουν πεδίο ομίλων, αλλά πολλές τοπικές παραχωρήσεις είναι στα μέτρα μιας ΜμΕ ή ενός συνεταιρισμού που γνωρίζει το αντικείμενο.
Το χρονοδιάγραμμα είναι μακρύ, συχνά ένας χρόνος από την προκήρυξη ως την υπογραφή, και η διαδικασία απαιτεί σοβαρό φάκελο συμμετοχής (ικανότητες, εμπειρία, χρηματοοικονομικές εγγυήσεις) και προσφορά δομημένη σαν επιχειρηματικό σχέδιο. Ετοιμάστε εναλλακτικά σενάρια τιμολόγησης και επενδύσεων, γιατί η διαπραγμάτευση είναι συχνά στον πυρήνα της διαδικασίας. Προσέξτε επίσης το ζήτημα του υφιστάμενου προσωπικού, που συχνά μεταφέρεται στον νέο παραχωρησιούχο.
Παράδειγμα
Παραθαλάσσιος δήμος παραχωρεί τη λειτουργία του δημοτικού κολυμβητηρίου για έξι έτη. Τα αναμενόμενα έσοδα για όλη τη διάρκεια εκτιμώνται σε 3.600.000 € χωρίς ΦΠΑ, κάτω από το ευρωπαϊκό όριο: η προκήρυξη δημοσιεύεται εθνικά. Τρεις υποψήφιοι γίνονται δεκτοί. Μετά από διαπραγμάτευση επιλέγεται περιφερειακή εταιρεία διαχείρισης αθλητικών εγκαταστάσεων σαράντα εργαζομένων, με ετήσια αντιστάθμιση από τον δήμο για τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας (σχολικές ώρες, κοινωνικά τιμολόγια).
Συχνές ερωτήσεις
Παραχώρηση και δημόσια σύμβαση, ποια η διαφορά;
Στη δημόσια σύμβαση η αναθέτουσα αρχή πληρώνει το τίμημα. Στην παραχώρηση ο φορέας αμείβεται από την εκμετάλλευση και φέρει τον λειτουργικό κίνδυνο.
Μπορεί ο δήμος να καταβάλλει χρήματα στον παραχωρησιούχο;
Ναι, αντιστάθμιση για υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας είναι δυνατή, εφόσον ο παραχωρησιούχος διατηρεί πραγματικό μέρος του λειτουργικού κινδύνου.
Ποιος αποφασίζει την ανάθεση;
Η επιτροπή διαγωνισμού αξιολογεί και εισηγείται, αλλά η οριστική έγκριση της παραχώρησης ανήκει στο αρμόδιο συλλογικό όργανο του φορέα.