Άγονος διαγωνισμός και ματαίωση της διαδικασίας

Ένας διαγωνισμός κηρύσσεται άγονος όταν δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά, ή μόνο προσφορές ακατάλληλες, απαράδεκτες ή μη κανονικές, με αποτέλεσμα η αναθέτουσα αρχή να μην μπορεί να κατακυρώσει. Ματαιώνεται όταν η αναθέτουσα αρχή αποφασίζει να εγκαταλείψει τη διαδικασία για λόγο δημοσίου συμφέροντος, ακόμη και αν υπήρχαν έγκυρες προσφορές.

Πώς λειτουργεί

Ο ν. 4412/2016 διακρίνει σαφώς τις δύο καταστάσεις.

Το άγονο αποτέλεσμα προκύπτει από τις προσφορές που υποβλήθηκαν. Μια προσφορά είναι ακατάλληλη όταν δεν σχετίζεται με το αντικείμενο, μη κανονική όταν δεν τηρεί τις απαιτήσεις των εγγράφων της σύμβασης, και απαράδεκτη όταν, μεταξύ άλλων, η τιμή της υπερβαίνει τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό. Μπροστά σε αυτή τη διαπίστωση η αναθέτουσα αρχή έχει επιλογές: να επαναπροκηρύξει, ή να προσφύγει σε διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς νέα δημοσίευση, υπό την προϋπόθεση ότι δεν μεταβάλλει ουσιωδώς τους αρχικούς όρους και ότι, κατά περίπτωση, καλεί όλους όσοι είχαν υποβάλει κανονική προσφορά.

Η ματαίωση είναι απόφαση της αναθέτουσας αρχής, η οποία πρέπει να είναι ειδικά αιτιολογημένη: ανάγκη που εξέλιπε, ανεπαρκής ανταγωνισμός, σφάλμα στα έγγραφα, μεταβολή δεδομένων, έλλειψη πιστώσεων, παράταση της διαδικασίας πέραν του εύλογου. Μπορεί να ληφθεί οποτεδήποτε πριν από την υπογραφή. Οι συμμετέχοντες ενημερώνονται και κατά κανόνα δεν δικαιούνται αποζημίωση, εκτός αν υπάρχει πταίσμα της αναθέτουσας αρχής. Η απόφαση ματαίωσης προσβάλλεται με προδικαστική προσφυγή ενώπιον της ΕΑΔΗΣΥ.

Τι σημαίνει για μια επιχείρηση

Ένας άγονος διαγωνισμός είναι ευκαιρία. Η ανάγκη της αναθέτουσας αρχής παραμένει ενεργή, το χρονοδιάγραμμα πιέζει και συχνά υπάρχει δυνατότητα απευθείας διαπραγμάτευσης. Αν είχατε υποβάλει κανονική προσφορά, βρίσκεστε σε καλή θέση για την επόμενη φάση. Αν δεν είχατε συμμετάσχει, παρακολουθήστε την επαναπροκήρυξη: ο νέος φάκελος είναι συχνά προσαρμοσμένος, με αναθεωρημένο προϋπολογισμό ή ελαφρύτερες απαιτήσεις.

Αν η προσφορά σας κρίθηκε μη κανονική και συνέβαλε στο άγονο αποτέλεσμα, ζητήστε τους ακριβείς λόγους ώστε να μην επαναλάβετε το σφάλμα. Αν κρίθηκε απαράδεκτη λόγω τιμής, γνωρίζετε πλέον ότι ο προϋπολογισμός ήταν χαμηλότερος από την εκτίμησή σας.

Η ματαίωση είναι πιο απογοητευτική, γιατί χάνεται ο χρόνος που επενδύσατε. Ελέγξτε αν ο λόγος είναι πραγματικός: ματαίωση που χρησιμοποιείται για να αποκλειστεί ενοχλητικός υποψήφιος μπορεί να προσβληθεί.

Παράδειγμα

Σχολική επιτροπή δήμου προκηρύσσει διαδικασία κάτω των ορίων για την προμήθεια σχολικών γευμάτων, εκτιμώμενης αξίας 130.000 € χωρίς ΦΠΑ ετησίως. Λαμβάνει μία μόνο προσφορά, με τιμή 40 % πάνω από τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό. Ο διαγωνισμός κηρύσσεται άγονος. Ο φορέας επαναπροκηρύσσει, ελαφραίνοντας ορισμένες απαιτήσεις πιστοποιημένων προϊόντων και προσκαλώντας απευθείας τρεις τοπικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων μια ΜμΕ εστίασης που δεν είχε δει την πρώτη προκήρυξη. Κερδίζει τη σύμβαση.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί η αναθέτουσα αρχή να διαπραγματευτεί μετά από άγονο διαγωνισμό;

Ναι. Είναι μία από τις περιπτώσεις όπου ο νόμος επιτρέπει τη διαδικασία με διαπραγμάτευση, ενίοτε χωρίς νέα δημοσίευση, με την προϋπόθεση ότι διατηρούνται οι αρχικοί όροι.

Δικαιούμαι αποζημίωση αν ματαιωθεί η διαδικασία;

Κατά κανόνα όχι· τα έξοδα προετοιμασίας βαρύνουν εσάς. Αποζημίωση νοείται μόνο σε περίπτωση πταίσματος της αναθέτουσας αρχής, για παράδειγμα προσχηματικής αιτιολογίας.

Πώς μαθαίνω ότι ένας διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος;

Οι συμμετέχοντες ενημερώνονται μέσω του ΕΣΗΔΗΣ. Η απόφαση καταχωρίζεται στο ΚΗΜΔΗΣ και η επαναπροκήρυξη εμφανίζεται ως νέα προκήρυξη, συχνά με πανομοιότυπο αντικείμενο.

Σχετικοί όροι

• Ανοικτός διαγωνισμός
• Ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση
• Διαδικασίες κάτω των ορίων
• Ασυνήθιστα χαμηλή προσφορά
• Γνωστοποίηση συναφθείσας σύμβασης

Το Scoutee μπορεί να σας επισημαίνει τις επαναπροκηρύξεις άγονων διαγωνισμών στον κλάδο σας.