Ondernemer, gegadigde en inschrijver
Ondernemer, gegadigde, inschrijver, opdrachtnemer: de opeenvolgende rollen van een bedrijf in een aanbesteding. Definities en verplichtingen.
Belangrijkste markt: Nederland
Bijgewerkt op 10 september 2026
Ondernemer is in de taal van de Aanbestedingswet 2012 iedere natuurlijke of rechtspersoon, publiek of privaat, die werken, leveringen of diensten aanbiedt. De gegadigde is de ondernemer die verzoekt om aan een procedure deel te nemen; de inschrijver is degene die een inschrijving indient; de opdrachtnemer is degene die de overeenkomst heeft getekend. België hanteert in de wet van 17 juni 2016 dezelfde begrippen.
Hoe het werkt
Deze termen beschrijven de opeenvolgende stappen van een aanbesteding. Elk bedrijf, elke zzp'er, vrije beroepsbeoefenaar, stichting of zelfs publieke instelling kan ondernemer zijn. Er is geen bepaalde rechtsvorm vereist, en een combinatie van bedrijven mag zonder gezamenlijke rechtspersoon inschrijven.
De gegadigde moet aantonen dat geen uitsluitingsgrond op hem van toepassing is (veroordelingen voor bepaalde delicten, onbetaalde belasting- of premieschulden, faillissement zonder voortzetting) en dat hij voldoet aan de geschiktheidseisen: bevoegdheid tot uitoefening van de activiteit, financiële en economische draagkracht, technische bekwaamheid en beroepsbekwaamheid. Dat gebeurt in de regel met het Uniform Europees Aanbestedingsdocument, aangevuld met bewijsstukken zoals een Gedragsverklaring Aanbesteden en verklaringen van de Belastingdienst.
De inschrijver dient een aanbieding in die hem bindt gedurende de gestanddoeningstermijn uit de aanbestedingsleidraad. In de openbare procedure worden geschiktheid en inschrijving tegelijk ingediend; in de niet-openbare procedure worden eerst gegadigden geselecteerd en worden alleen de geselecteerden inschrijver. De opdrachtnemer voert de opdracht uit en is verantwoordelijk voor het geheel, ook voor zijn onderaannemers.
Wat dit betekent voor een bedrijf
Een klein of middelgroot bedrijf is een volwaardige ondernemer, net als een grote groep. Aanbestedende diensten mogen geen eisen stellen die niet in verhouding staan tot de opdracht: de Gids Proportionaliteit legt dat expliciet vast, en een omzeteis mag hoe dan ook niet hoger zijn dan driemaal de geraamde waarde van de opdracht of van het perceel waarop u inschrijft (artikel 2.90, vijfde lid, Aanbestedingswet 2012). Een omzeteis stellen mag bovendien alleen met zwaarwegende argumenten in de aanbestedingsstukken.
Houd uw dossier actueel: verklaringen over belastingen en premies, verzekeringsbewijs, referenties, personele en materiële middelen. Schieten uw eigen capaciteiten tekort, dan mag u zich beroepen op de middelen van een derde, een onderaannemer of een combinant, mits u aantoont dat u daar daadwerkelijk over beschikt.
Een jong bedrijf zonder referenties kan inschrijven door zijn bekwaamheid op andere manieren aan te tonen, bijvoorbeeld met de kwalificaties van zijn medewerkers.
Vind aanbestedingen voor uw bedrijf
Voorbeeld
Een jong softwarebedrijf met vijf medewerkers reageert op een oproep tot deelneming van de Universiteit Beemster voor een nieuw studentenportaal, geraamd op 180.000 euro exclusief btw. Als gegadigde toont het zijn bekwaamheid aan met de cv's van zijn ontwikkelaars en twee private referenties. Toegelaten, wordt het inschrijver door een aanbieding in te dienen. Na gunning tekent het de overeenkomst en is het opdrachtnemer.
Veelgestelde vragen
Mag een bedrijf in surseance inschrijven?
Ja, als het aantoont dat het zijn activiteiten kan voortzetten gedurende de verwachte looptijd van de opdracht. De aanbestedende dienst weegt dat af.
Is een zzp'er een ondernemer in de zin van de wet?
Ja. Iedereen die een economische activiteit uitoefent, mag inschrijven, mits hij voldoet aan de fiscale en sociale verplichtingen.
Wat is het verschil tussen gegadigde en inschrijver?
De gegadigde vraagt om deelname; de inschrijver heeft een aanbieding ingediend. In een openbare procedure is een bedrijf beide tegelijk.