Unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia

Unieważnienie postępowania to zakończenie go bez zawarcia umowy. W polskim prawie nie ma osobnych pojęć postępowania „bezskutecznego” i „umorzonego przez zamawiającego”: obie sytuacje mieszczą się w zamkniętym katalogu ustawowych przesłanek unieważnienia, którego zamawiający nie może rozszerzać.

Jak to działa

Prawo zamówień publicznych wymienia przesłanki unieważnienia (art. 255 Prawa zamówień publicznych). Do najczęstszych należą: nie złożono żadnej oferty ani wniosku; wszystkie oferty podlegały odrzuceniu; cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że może ją zwiększyć; wystąpiła istotna zmiana okoliczności, której nie można było wcześniej przewidzieć, powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym; postępowanie obarczone jest nieusuwalną wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy; wybrany wykonawca uchylił się od zawarcia umowy lub nie wniósł zabezpieczenia.

Oferta podlega odrzuceniu między innymi wtedy, gdy wpłynęła po terminie, złożył ją wykonawca podlegający wykluczeniu, jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia albo zawiera rażąco niską cenę.

Po unieważnieniu zamawiający zawiadamia wykonawców z uzasadnieniem faktycznym i prawnym oraz publikuje ogłoszenie o wyniku postępowania. Może ogłosić postępowanie ponownie albo — gdy w trybie podstawowym nie złożono żadnej oferty lub wszystkie odrzucono z określonych przyczyn, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały istotnie zmienione — udzielić zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki.

Co to zmienia dla firmy

Unieważnione postępowanie to okazja. Potrzeba zamawiającego pozostaje aktualna, harmonogram się przesuwa, a niekiedy otwiera się droga do negocjacji bez ogłoszenia lub wolnej ręki. Jeżeli złożyłeś ofertę niepodlegającą odrzuceniu, masz dobrą pozycję na kolejnym etapie. Jeżeli nie startowałeś, obserwuj ponowne ogłoszenie: dokumentacja bywa skorygowana, budżet podniesiony, a wymagania złagodzone.

Gdy Twoja oferta została odrzucona, poproś o szczegółowe uzasadnienie, żeby nie powtórzyć błędu. Gdy przyczyną było przekroczenie budżetu, wiesz już, że kwota zamawiającego była niższa od Twojej wyceny — a przypomnijmy, że zamawiający podaje ją publicznie przed otwarciem ofert.

Unieważnienie z powodu istotnej zmiany okoliczności bywa frustrujące, bo przepada włożona praca. Sprawdź, czy uzasadnienie jest rzeczywiste: unieważnienie użyte do wyeliminowania niewygodnego wykonawcy można zaskarżyć odwołaniem.

Przykład

Związek międzygminny prowadzi w trybie podstawowym postępowanie na dostawę posiłków do stołówek szkolnych o wartości 600 000 zł netto rocznie. Wpływa jedna oferta, o 40 procent droższa od kwoty przeznaczonej na sfinansowanie zamówienia; postępowanie zostaje unieważnione. Zamawiający ogłasza je ponownie, łagodząc wymagania dotyczące produktów certyfikowanych. Startuje lokalna firma cateringowa, która nie zauważyła pierwszego ogłoszenia, i wygrywa.

Najczęstsze pytania

Czy po unieważnieniu zamawiający może negocjować?

Tak, w określonych przypadkach. Po trybie podstawowym, w którym nie złożono żadnej oferty albo wszystkie odrzucono z wybranych przyczyn, dopuszczalne jest zamówienie z wolnej ręki bez istotnej zmiany warunków.

Czy przysługuje mi odszkodowanie za unieważnione postępowanie?

Co do zasady nie, koszty przygotowania oferty ponosi wykonawca. Roszczenia są możliwe tylko przy zawinionym działaniu zamawiającego.

Skąd się dowiem, że postępowanie unieważniono?

Zamawiający zawiadamia wykonawców i publikuje ogłoszenie o wyniku postępowania. Ponowne ogłoszenie pojawia się zwykle z tym samym przedmiotem zamówienia.

Powiązane pojęcia

• Przetarg nieograniczony i ograniczony
• Negocjacje z ogłoszeniem
• Tryb podstawowy
• Rażąco niska cena
• Ogłoszenie o wyniku postępowania

Scoutee może sygnalizować ponowne ogłoszenia po unieważnionych postępowaniach w Twojej branży.