Marktconsultatie en oproep tot belangstelling
Met een marktconsultatie of oproep tot belangstelling peilt een overheid de markt voordat zij aanbesteedt. Wat het is en waar u op moet letten.
Belangrijkste markt: Nederland
Bijgewerkt op 10 september 2026
Een marktconsultatie, ook wel oproep tot belangstelling of market consultation genoemd, is een uitnodiging waarmee een overheidsorganisatie ondernemers, kennisinstellingen of maatschappelijke partijen vraagt zich te melden rond een voorgenomen project, samenwerking of inkoop, zonder dat er al een aanbesteding loopt. Reacties zijn geen inschrijvingen en leiden op zichzelf tot geen enkele overeenkomst.
Hoe het werkt
De marktconsultatie is geen procedure uit de Aanbestedingswet 2012, maar wordt er wel uitdrukkelijk door toegestaan: de wet erkent dat een aanbestedende dienst de markt mag raadplegen ter voorbereiding van een opdracht, zolang de mededinging daardoor niet wordt vervalst. Zij wordt in verschillende situaties gebruikt. Vóór een inkoop dient zij als marktverkenning: de opdrachtgever beschrijft zijn behoefte en vraagt welke oplossingen bestaan, tegen welke kosten en hoe de latere procedure het best kan worden ingericht. Bij de uitgifte van schaarse rechten, bijvoorbeeld een standplaats, een kiosk of grond voor een zonnepark, gebruikt een gemeente een openbare oproep als selectieprocedure. Ook subsidieverstrekkers zetten een oproep in om projectvoorstellers in beeld te krijgen vóór een subsidieoproep.
De consultatie wordt gepubliceerd op de website van de organisatie en, steeds vaker, als marktconsultatie op TenderNed, het verplichte Nederlandse aankondigingsplatform. Zij beschrijft de context, wat een reactie moet bevatten en de uiterste datum. Leidt zij tot een overheidsopdracht, dan moet daarna een echte procedure volgen, nationaal of Europees, die openstaat voor iedereen en niet alleen voor de deelnemers aan de consultatie. In België gebeurt hetzelfde via een marktverkenning of een oproep tot kandidaatstelling die op e-Procurement wordt bekendgemaakt.
Wat dit betekent voor een bedrijf
Reageren kost weinig en zet u in beeld bij de opdrachtgever vóórdat de concurrentie start. Het is het moment om uit te leggen wat technisch realistisch is, om een perceelindeling voor te stellen die voor het mkb haalbaar is, en om te wijzen op termijnen of certificeringen die de markt onnodig zouden beperken.
Wees terughoudend met vertrouwelijke informatie: wat u aanlevert kan terechtkomen in de latere aanbestedingsstukken en dus bij uw concurrenten. Verwar de consultatie ook niet met een aanmelding: meedoen geeft geen recht op een uitnodiging, en niet meedoen sluit u nergens van uit.
Vind aanbestedingen voor uw bedrijf
Voorbeeld
Een stadsregio publiceert een marktconsultatie om te achterhalen welke partijen tweehonderd elektrische deelfietsen kunnen leveren en exploiteren. Elf organisaties reageren. De consultatie leidt ertoe dat de regio eerst een meervoudig onderhandse procedure uitschrijft voor een pilot van 150.000 euro exclusief btw, en pas daarna een Europese procedure voor de volledige uitrol, open voor alle inschrijvers.
Veelgestelde vragen
Bind ik mij door te reageren?
Nee. Het is een blijk van belangstelling, geen inschrijving, en u bent daarna tot niets verplicht.
Kan een opdracht direct na een consultatie worden gegund?
Niet bij een overheidsopdracht: daarvoor moet een procedure volgen. Bij de uitgifte van een schaars recht kan de oproep zelf wel de selectieprocedure zijn.
Wat is het verschil met een vooraankondiging?
De vooraankondiging is een gestandaardiseerde Europese aankondiging met gevolgen voor de termijnen. De marktconsultatie is een informele raadpleging.