Garanziji tal-kuntratt u flus miżmuma
Garanzija tal-offerta, garanzija tal-prestazzjoni u flus miżmuma: it-tliet strumenti li jassiguraw kuntratt pubbliku Malti. Regoli, spejjeż u pariri.
Aġġornat fi 5 ta’ Settembru 2026
Fl-akkwist pubbliku Malti, l-awtorità kontraenti tassigura ruħha b'tliet strumenti. Il-garanzija tal-offerta takkumpanja l-offerta u tiġi eskussa jekk l-offerent jirtira jew jirrifjuta li jiffirma. Il-garanzija tal-prestazzjoni tingħata minn min jirbaħ, qabel jibda l-kuntratt, u tkopri n-nuqqas ta' twettiq. Il-flus miżmuma, użati fuq kollox fix-xogħlijiet, huma perċentwal miżmum minn kull ħlas biex ikopri d-difetti li jinstabu mal-konsenja.
Kif jaħdem
Il-garanziji jinħarġu minn bank jew minn kumpanija tal-assigurazzjoni stabbiliti f'Malta jew fl-Unjoni Ewropea, fil-forma standard mehmuża mad-dokument tas-sejħa, u huma normalment garanziji fuq l-ewwel talba: il-bank iħallas lill-awtorità mingħajr ma jistenna li tiġi ppruvata t-tort. Il-perċentwali u t-tul tagħhom jinsabu fil-kundizzjonijiet partikolari tal-kuntratt ta' kull sejħa u jvarjaw skont it-tip ta' kuntratt; aqrahom qabel tikkalkula l-prezz, u tissupponix li huma dejjem l-istess.
Il-garanzija tal-offerta tiġi rrilaxxata lill-offerenti li ma ntgħażlux ftit wara l-għoti, u lir-rebbieħ meta jipprovdi l-garanzija tal-prestazzjoni. Din tal-aħħar tibqa' fis-seħħ sa tmiem il-perjodu ta' difetti, ġeneralment fissat fil-kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratt.
Il-flus miżmuma jitnaqqsu minn kull ċertifikat ta' ħlas interim. Nofshom ġeneralment jiġu rilaxxati mal-konsenja u l-bqija fi tmiem il-perjodu ta' difetti, sakemm ma jkunx hemm difetti mhux irranġati. Ħafna kuntratti jħallu lill-kontrattur jissostitwixxi l-flus miżmuma b'garanzija bankarja tal-istess ammont, biex il-flus jibqgħu jduru fin-negozju.
Garanzija hija mitluba wkoll bħala kundizzjoni ta' kull ħlas bil-quddiem mogħti fil-bidu tal-kuntratt.
X'ifisser għal intrapriża
Dawn l-istrumenti jiżnu fuq il-flus fil-but. Fuq kuntratt ta' xogħlijiet ta' sena, perċentwal tal-ħlasijiet jibqa' bblukkat għal madwar sentejn wara l-bidu. Għal intrapriża żgħira, garanzija bankarja tiswa kummissjoni imma tħalli l-flus liberi mill-ewwel: qabbel il-kost tal-kummissjoni mal-kost li tħalli l-flus imwaħħla.
Ħejji minn qabel mal-bank tiegħek. Il-banek jeżaminaw il-pożizzjoni finanzjarja tiegħek u l-linja ta' kreditu disponibbli qabel joħorġu garanzija, u dan jieħu ġranet jew ġimgħat. Ipprevedi wkoll li l-garanziji jnaqqsu l-faċilità ta' kreditu li tibqa' għad-dispożizzjoni tiegħek għal xogħlijiet oħra.
Fi tmiem il-perjodu ta' difetti, itlob bil-miktub ir-rilaxx tal-garanzija u tal-flus miżmuma. L-awtoritajiet mhux dejjem jagħmluh waħedhom, u garanzija li tibqa' miftuħa tibqa' tiswiek kummissjoni kull sena.
Eżempju
Ditta tal-mastrudaxxa tirbaħ il-lott tat-tagħmir intern ta' skola pubblika, għal €240,000. Il-kundizzjonijiet tal-kuntratt jipprevedu flus miżmuma fuq kull ħlas interim, u l-ammont miżmum ilaħħaq €12,000. Id-ditta tikseb mill-bank tagħha garanzija fuq l-ewwel talba tal-istess ammont, bi kummissjoni annwali, u b'hekk tirċievi l-ħlasijiet interim sħaħ. Tlettax-il xahar wara konsenja mingħajr difetti, titlob u tikseb ir-rilaxx tal-garanzija.
Mistoqsijiet frekwenti
Il-flus miżmuma huma obbligatorji?
Le. Jiddependi mill-kundizzjonijiet tal-kuntratt. Huma komuni fix-xogħlijiet, aktar rari fis-servizzi u fil-provvisti.
Nista' nirrifjuta li nagħti garanzija tal-prestazzjoni?
Le. Hija kundizzjoni tal-firma: min ma jipprovdihiex jitlef il-kuntratt u jirriskja li titlef ukoll il-garanzija tal-offerta.
X'nagħmel jekk l-awtorità ma tirrilaxxax il-garanzija?
Ibgħat talba formali bil-miktub, b'referenza għall-klawżola tal-kuntratt u għad-data tat-tmiem tal-perjodu ta' difetti. Jekk ma tirċievi ebda tweġiba, il-kwistjoni ssir tilwima kuntrattwali.