Σύμπραξη καινοτομίας
Η σύμπραξη καινοτομίας επιτρέπει σε αναθέτουσα αρχή να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη μιας ανύπαρκτης λύσης και να την αγοράσει. Φάσεις, όροι και ευκαιρίες για ΜμΕ.
Ενημερώθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026
Η σύμπραξη καινοτομίας είναι δημόσια σύμβαση που συνδυάζει, στο ίδιο συμβατικό πλαίσιο, την έρευνα και ανάπτυξη ενός καινοτόμου προϊόντος, υπηρεσίας ή έργου και, στη συνέχεια, την αγορά του αποτελέσματος. Επιτρέπει σε μια αναθέτουσα αρχή να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη λύσης που δεν υπάρχει ακόμη στην αγορά, χωρίς να χρειάζεται νέα διαγωνιστική διαδικασία για να την αποκτήσει.
Πώς λειτουργεί
Ο ν. 4412/2016 επιφυλάσσει τη σύμπραξη καινοτομίας για τις περιπτώσεις όπου η ανάγκη της αναθέτουσας αρχής δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με αγαθά, υπηρεσίες ή έργα που ήδη διατίθενται στην αγορά. Η καινοτομία νοείται ευρέως: νέο ή σημαντικά βελτιωμένο προϊόν ή μέθοδος, νέος τρόπος εμπορίας ή οργάνωσης.
Η διαδικασία ξεκινά με προκήρυξη σύμβασης και αιτήσεις συμμετοχής, με ελάχιστη προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την αποστολή της προκήρυξης (verified 2026-09-05, άρθρο 31 ν. 4412/2016). Συμμετέχουν μόνο οι φορείς που προσκαλεί η αναθέτουσα αρχή μετά την αξιολόγηση των αιτήσεων, και η ανάθεση γίνεται αποκλειστικά με κριτήριο τη βέλτιστη σχέση ποιότητας-τιμής. Πάνω από τα ευρωπαϊκά κατώτατα όρια (140.000 € για την κεντρική διοίκηση, 216.000 € για τους λοιπούς φορείς σε προμήθειες και υπηρεσίες, 5.404.000 € για τα έργα, χωρίς ΦΠΑ) η προκήρυξη δημοσιεύεται και στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Η εκτέλεση διαρθρώνεται σε διαδοχικές φάσεις που αντιστοιχούν στα στάδια της έρευνας και ανάπτυξης, με στόχους και αμοιβή ανά φάση. Στο τέλος κάθε φάσης η αναθέτουσα αρχή μπορεί να συνεχίσει, να μειώσει τον αριθμό των εταίρων ή να λύσει τη σύμπραξη, υπό τους όρους της σύμβασης. Αν επιτευχθούν οι στόχοι, αποκτά την τελική λύση χωρίς νέα διαδικασία. Η σύμβαση ρυθμίζει επίσης τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας επί των αποτελεσμάτων.
Τι σημαίνει για μια επιχείρηση
Η σύμπραξη καινοτομίας είναι φτιαγμένη για νεοφυείς και καινοτόμες ΜμΕ: χρηματοδοτεί την ανάπτυξη, εξασφαλίζει έναν πρώτο δημόσιο πελάτη και καταλήγει σε βέβαιη παραγγελία αν η λύση λειτουργήσει. Είναι όμως απαιτητική σύμβαση, με συμβατικά ορόσημα, κοινή διακυβέρνηση και ρήτρες διανοητικής ιδιοκτησίας που χρειάζονται προσεκτική διαπραγμάτευση.
Πριν συμμετάσχετε, ελέγξτε ότι η αναθέτουσα αρχή έχει πράγματι διεξαγάγει προκαταρκτική διαβούλευση της αγοράς που τεκμηριώνει την απουσία υφιστάμενης λύσης, ότι το χρονοδιάγραμμα των φάσεων ταιριάζει στις δυνατότητές σας και ότι η αμοιβή της ερευνητικής φάσης καλύπτει πραγματικά το κόστος σας. Η σύμπραξη διαφέρει από την πρόσκληση υποβολής προτάσεων, που είναι χρηματοδότηση και δεν δεσμεύει τον φορέα να αγοράσει.
Στην Κύπρο ο θεσμός προβλέπεται επίσης, με τις προκηρύξεις να δημοσιεύονται στο eProcurement (www.eprocurement.gov.cy).
Παράδειγμα
Ο ΦΟΔΣΑ μιας περιφέρειας αναζητά αισθητήρα που μετρά σε πραγματικό χρόνο την πλήρωση υπόγειων κάδων, κάτι που κανένα διαθέσιμο προϊόν δεν κάνει αξιόπιστα. Προκηρύσσει σύμπραξη καινοτομίας εκτιμώμενης αξίας 350.000 € χωρίς ΦΠΑ, επιλέγει δύο νεοφυείς επιχειρήσεις για αμειβόμενη φάση πρωτοτύπου και διατηρεί εκείνη της οποίας το πρωτότυπο περνά τις δοκιμές. Στη συνέχεια εξοπλίζει 400 κάδους στο πλαίσιο της ίδιας σύμβασης.
Συχνές ερωτήσεις
Υποχρεούται η αναθέτουσα αρχή να αγοράσει τη λύση;
Όχι. Την αποκτά μόνο αν πληροί τα επίπεδα επιδόσεων και τα ανώτατα κόστη που ορίζει η σύμβαση. Μπορεί να διακόψει τη σύμπραξη στο τέλος κάθε φάσης.
Σε ποιον ανήκει η διανοητική ιδιοκτησία;
Το ορίζει η σύμβαση. Συνήθης πρακτική είναι να παραμένει στην επιχείρηση με άδεια χρήσης για την αναθέτουσα αρχή, αλλά είναι δυνατές και άλλες ρυθμίσεις.
Μπορεί να συμμετάσχει μία επιχείρηση μόνη της;
Ναι. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί επίσης να επιλέξει περισσότερους εταίρους παράλληλα, για να συγκρίνει λύσεις κατά τη διάρκεια των φάσεων.