Εναλλακτική προσφορά
Η εναλλακτική προσφορά προτείνει λύση διαφορετική από τη βασική μελέτη ενός διαγωνισμού. Πότε επιτρέπεται, ελάχιστες απαιτήσεις και συμβουλές υποβολής.
Ενημερώθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2026
Εναλλακτική προσφορά είναι η προσφορά που προτείνει λύση διαφορετική από εκείνη που περιγράφει η αναθέτουσα αρχή στα τεύχη δημοπράτησης, καλύπτοντας ωστόσο την ίδια ανάγκη: άλλο υλικό, εναλλακτική μέθοδος, διαφορετική οργάνωση. Επιτρέπει σε μια επιχείρηση να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία της αντί να περιοριστεί στη βασική λύση που φαντάστηκε ο φορέας.
Πώς λειτουργεί
Ο κανόνας του ν. 4412/2016 είναι σαφής και αυστηρός: οι εναλλακτικές προσφορές δεν επιτρέπονται αν δεν υπάρχει σχετική αναφορά (verified 2026-09-05, άρθρο 57 ν. 4412/2016). Η αναθέτουσα αρχή δηλώνει στην προκήρυξη ή στην πρόσκληση επιβεβαίωσης ενδιαφέροντος αν επιτρέπει, αν απαιτεί ή αν δεν επιτρέπει εναλλακτικές προσφορές. Η σιωπή σημαίνει απαγόρευση, τόσο άνω όσο και κάτω των ορίων.
Όταν τις επιτρέπει ή τις απαιτεί, η αρχή αναφέρει στα έγγραφα της σύμβασης τις ελάχιστες απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν και τους ειδικούς τρόπους υποβολής τους, ιδίως αν γίνονται δεκτές μόνο εφόσον έχει υποβληθεί και προσφορά που δεν είναι εναλλακτική. Οφείλει επίσης να διασφαλίσει ότι τα επιλεγέντα κριτήρια ανάθεσης μπορούν να εφαρμοστούν και στις εναλλακτικές προσφορές. Λαμβάνονται υπόψη μόνο όσες ανταποκρίνονται στις ελάχιστες απαιτήσεις, και η εναλλακτική προσφορά πρέπει να συνδέεται με το αντικείμενο της σύμβασης.
Μη συγχέετε την εναλλακτική προσφορά, που είναι πρωτοβουλία του προσφέροντος, με το δικαίωμα προαίρεσης, που ορίζεται από την αναθέτουσα αρχή και το οποίο όλοι οι προσφέροντες κοστολογούν.
Τι σημαίνει για μια επιχείρηση
Η εναλλακτική προσφορά είναι μοχλός διαφοροποίησης για μια ΜμΕ που κατέχει ιδιαίτερη τεχνική ή διαθέτει αποδοτικότερο προϊόν. Επιτρέπει να προτείνετε λύση φθηνότερη, ταχύτερη ή πιο βιώσιμη από εκείνη των τεχνικών προδιαγραφών.
Πριν επενδύσετε χρόνο, ελέγξτε στη διακήρυξη αν επιτρέπονται, διαβάστε προσεκτικά τις ελάχιστες απαιτήσεις και τηρήστε τον ζητούμενο τρόπο υποβολής. Αν απαιτείται και βασική προσφορά, κοστολογήστε και αυτήν, αλλιώς κινδυνεύει το σύνολο. Παρουσιάστε την εναλλακτική χωριστά και με σαφήνεια: ξεχωριστό έντυπο οικονομικής προσφοράς, δική της τεχνική προσφορά, δική της τιμή, στον ηλεκτρονικό υποφάκελο που ορίζει το ΕΣΗΔΗΣ.
Εξηγήστε με ακρίβεια πώς η εναλλακτική καλύπτει την ανάγκη και τι πλεονεκτήματα φέρνει. Η αναθέτουσα αρχή πρέπει να μπορεί να τη βαθμολογήσει με τα ίδια κριτήρια, χωρίς να μαντεύει.
Παράδειγμα
Δήμος προκηρύσσει διαγωνισμό έργου για χώρο στάθμευσης 80 θέσεων, εκτιμώμενης αξίας 320.000 € χωρίς ΦΠΑ, με ασφαλτοτάπητα στη μελέτη. Η διακήρυξη επιτρέπει εναλλακτικές προσφορές, με ελάχιστες απαιτήσεις τη διατήρηση της χωρητικότητας και της προσβασιμότητας. Τεχνική εταιρεία υποβάλλει βασική προσφορά με ασφαλτοτάπητα και εναλλακτική με κυψελωτές πλάκες με φύτευση, ακριβότερη κατά 8 % αλλά υψηλότερα βαθμολογημένη στο περιβαλλοντικό κριτήριο χάρη στη διήθηση των ομβρίων. Η αναθέτουσα αρχή επιλέγει την εναλλακτική.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να υποβάλω εναλλακτική χωρίς βασική προσφορά;
Μόνο αν η διακήρυξη δεν καθιστά υποχρεωτική τη βασική προσφορά. Σε περίπτωση αμφιβολίας, υποβάλετε και τις δύο.
Υποχρεούται η αρχή να εξετάσει την εναλλακτική μου;
Ναι, αν επιτρέπεται και πληροί τις ελάχιστες απαιτήσεις και τον τρόπο υποβολής. Βαθμολογείται με τα ίδια κριτήρια με τη βασική προσφορά.
Μπορεί η εναλλακτική να αφορά μόνο την τιμή;
Όχι. Προϋποθέτει διαφορετική τεχνική λύση ή οργάνωση. Απλή έκπτωση δεν αποτελεί εναλλακτική προσφορά.