Critéir dhámhachtana agus ualú
Cinneann na critéir dhámhachtana agus a n-ualú conas a rangaíonn údarás poiblí na tairiscintí: praghas, cáilíocht, amchlár, comhshaol. Conas leas a bhaint astu.
Nuashonraithe ar 5 Meán Fómhair 2026
Is iad na critéir dhámhachtana na heilimintí ar a mbunaíonn údarás conraitheach a chomparáid idir tairiscintí chun an tairiscint is buntáistí ó thaobh na heacnamaíochta de a roghnú. Is é an t-ualú an meáchan a thugtar do gach critéar, in aghaidh an chéid nó i marcanna, a chinneann a thionchar ar an rangú deiridh.
Conas a oibríonn sé
Éilíonn Rialachán 67 de Rialacháin an Aontais Eorpaigh (Dámhachtain Conarthaí Údarás Poiblí) 2016 go ndámhfaí gach conradh ar an tairiscint is buntáistí ó thaobh na heacnamaíochta de (MEAT) (verified 2026-09-05). Is féidir é sin a aithint ar phraghas nó ar chostas amháin, agus costáil saolré san áireamh, nó ar an gcóimheas is fearr idir praghas agus cáilíocht. Ní mór do na critéir a bheith nasctha le hábhar an chonartha, gan saoirse rogha gan srian a thabhairt don údarás, agus a bheith infhíoraithe.
Áirítear i measc na gcritéar a cheadaítear go sainráite: cáilíocht agus fiúntas teicniúil, gnéithe comhshaoil agus sóisialta, eagrú, cáilíocht agus taithí na foirne a shanntar don chonradh nuair a bhíonn tionchar mór aici ar an bhfeidhmíocht, agus seirbhís iardhíola, coinníollacha seachadta agus tréimhse críochnaithe.
Ní mór don údarás an t-ualú coibhneasta a thugtar do gach critéar a shonrú sna doiciméid soláthair, ach amháin nuair is ar phraghas amháin a dhámhtar. Is féidir raon a úsáid le scaipeadh uasta réasúnta. Mura féidir ualú ar chúiseanna oibiachtúla, luaitear na critéir in ord tábhachta ag dul i laghad. Bíonn an scéim mharcála féin — an fhoirmle phraghais agus na fochritéir — leagtha amach sna Treoracha do Thairgeoirí de ghnáth in Éirinn.
Faigheann gach tairiscint marc in aghaidh gach critéir, a ualaítear agus a shuimítear. Tá ceart ag tairgeoirí nár éirigh leo achoimre ar na cúiseanna diúltaithe agus ar bhuntáistí coibhneasta na tairisceana a bhuaigh a fháil sula gcríochnaíonn an tréimhse stad.
Cad a chiallaíonn sé do ghnólacht
Insíonn an t-ualú duit cá gcuirfidh tú d'iarracht. Éilíonn critéar praghais ag 70 % praghsáil an-ghéar; éilíonn cáilíocht ag 60 % freagra teicniúil mionsonraithe. Is féidir le critéar comhshaoil ag 10 % an difríocht a dhéanamh idir dhá thairiscint chóngaracha.
Léigh na fochritéir agus struchtúraigh do fhreagra san ord céanna. Ní mór fianaise a bheith le gach ráiteas, mar go bhfuil an marcálaí ag lorg cruthúnais. Maidir leis an bpraghas, féach ar an bhfoirmle atá san áireamh sna doiciméid: is minic í comhréireach leis an tairiscint is saoire, agus insíonn sí duit cé mhéad marc a chosnaíonn gach faoin gcéad de bhearna.
Tar éis na dámhachtana, iarr do mharcanna mionsonraithe i gcónaí. Is é an t-aiseolas sin an t-ábhar foghlama is fearr do na tairiscintí atá romhat.
Sampla
Dámhann Comhairle Cathrach Bhaile an Chaisleáin conradh béilí baile, measta ar €200,000 gan CBL thar thrí bliana. Critéir: praghas 40 %, cáilíocht na mbéilí agus eagrú 40 %, feidhmíocht chomhshaoil 20 % (pacáistiú, feithiclí). Molann FBM áitiúil praghas atá 6 % níos airde ná an ceann is saoire, ach faigheann sí an marc cáilíochta is airde de bharr cistine áitiúla agus feithicle leictrí. Tagann sí sa chéad áit ar an iomlán ualaithe.
Ceisteanna coitianta
An é an praghas an príomhchritéar i gcónaí?
Ní hea. Ní mór don phraghas nó don chostas a bheith san áireamh, ach athraíonn a mheáchan. I seirbhísí intleachtúla, is minic gur lú é ná an cháilíocht.
An féidir leis an údarás na critéir a athrú i lár an chomórtais?
Ní féidir, ach amháin le ceartúchán a fhoilsítear roimh an spriocdháta, le ham breise leordhóthanach. Tá athrú tar éis oscailt na dtairiscintí neamhdhleathach.
An féidir liom marcáil a chonspóid?
Is féidir. Iarr na cúiseanna agus, má tá an modh marcála ag teacht salach ar an ualú a fógraíodh, tabhair an cás os comhair na hArd-Chúirte le linn na tréimhse stad, faoi na rialacháin athbhreithnithe.